19.11.2020, 14:12 | czytano: 454

Budżet obywatelski. Głosujesz, decydujesz (art. sponsorowany)

Jeszcze dekadę temu udział obywatela w rządzeniu gminą czy miastem, zwykle kończył się w dniu wyborów, kiedy wskazywał swoich przedstawicieli do podejmowania najważniejszych decyzji w samorządzie. W ostatnich latach coraz bardziej powszechną praktyką jest zapraszanie mieszkańców do podejmowania decyzji związanych z wydatkowaniem części wydzielonego budżetu, który jest nazywany Budżetem obywatelskim.
Samo określenie „Budżet obywatelski” czy inaczej „Budżet partycypacyjny” do 2018 roku nie miało odniesienia w prawnych regulacjach, a samorządy same określały zasady funkcjonowania tej formy aktywności społecznej na podstawie specyfiki funkcjonowania danego miasta, gminy czy województwa, a także aktualnych potrzeb. W tym sensie Budżet obywatelski wpisywał się w koncepcję społeczeństwa obywatelskiego, które bierze udział w bardziej bezpośredni sposób w podejmowaniu decyzji o wydatkowaniu części środków budżetowych. Już wtedy taką formę aktywności społecznej można było uznać za swoistą część nadzoru publicznego, nawet jeśli odnosiła się ona tylko do niewielkiej części środków finansowych, którymi zarządza samorząd.

Oficjalnie termin Budżetu obywatelskiego pojawił się w ustawie z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych(weszła w życie 31 stycznia 2018 r.) i został uznany za szczególną formę konsultacji społecznych. Ustawa wprowadziła też ogólne ramy funkcjonowania tego typu budżetów i narzuciła pewne obowiązki na samorządy. Jednym z nich jest zapis odnoszący się do projektu uchwały budżetowej gminy (miasta), z której samorząd nie może usuwać lub zmieniać w stopniu istotnym zadań, inicjatyw wybranych za pośrednictwem Budżetu obywatelskiego. Jednocześnie została określona minimalna wysokości środków przeznaczonych na tego typu partycypację społeczną, która wynosi co najmniej 0,5 procent wydatków jednostki samorządowej. Wcześniej wysokość środków była określana przez radę gminy lub miasta i według uznanej praktyki np. w dużych miastach maksymalne kwoty nie przekraczały 6 mln zł.

Warto zwrócić uwagę, że zapisy ustawy z 2018 roku nakładają bardzo ważny obowiązek realizacji budżetu obywatelskiego przez miasta na prawach powiatu. Dotyczy to w sumie 66 samorządów w całej Polsce i tam tego typu forma demokracji partycypacyjnej jest obowiązkowa.

Zachęcając do formy aktywności społecznej, dającej realny wpływ na wydatkowanie określonej części budżetu samorządowego, przestawiamy poniżej schemat realizowanych etapów Budżetu partycypacyjnego, przytoczony w raporcie z 2019 roku przez Najwyższą Izbę Kontroli:
  1. Określenie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji dotyczących budżetu obywatelskiego.
  2. Promocja budżetu obywatelskiego.
  3. Przyjmowanie wniosków z propozycjami projektów obywatelskich.
  4. Weryfikacja zgłoszonych propozycji projektów obywatelskich.
    - ewentualne odrzucenie wniosków niespełniających określonych wymagań,
    - ewentualne odwołania od decyzji o odrzuceniu wniosków niespełniających określonych wymagań.
  5. Głosowanie nad wyborem projektów obywatelskich.
  6. Realizacja wybranych w głosowaniu projektów obywatelskich.
  7. Ewaluacja budżetu obywatelskiego.


Źródło: Raport z kontroli NIK „Funkcjonowanie budżetów partycypacyjnych (obywatelskich)” z 2019 roku, www.sejm.gov.pl, www.obserwatorium.miast.pl


Jeśli potrzebujesz bezpłatnej porady prawnej lub mediacji – taką pomoc uzyskasz w Punktach Nieodpłatnej Pomocy Prawnej oraz Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego. Z nieodpłatnej pomocy skorzystać może każda osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej, w tym osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, niezatrudniające innych osób w ciągu ostatniego roku. Lokalizacja punktów na terenie Powiatu Tatrzańskiego:


I. Punkty nieodpłatnej pomocy prawnej prowadzone przez Stowarzyszenie SursumCorda:

1. KOŚCIELISKO (budynek Ośrodka Pomocy Społecznej, ul. Nędzy Kubińca 140), wtorek i piątek w godz. 11.00 – 15.00.

2. PORONIN (budynek Ośrodka Pomocy Społecznej, ul. Józefa Piłsudskiego 15), poniedziałek, środa i czwartek w godz. 8:00 – 12:00.


II. Pozostałe punkty nieodpłatnej pomocy prawnej:

1. ZAKOPANE (Starostwo Powiatowe, Pawilon C), od poniedziałku do piątku w godz. 9.00 – 13.00.


III. Punkty nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego prowadzone przez Stowarzyszenie SursumCorda:

1. BUKOWINA TATRZAŃSKA (budynek Urzędu Gminy, ul. Długa 144), poniedziałek w godz. 13.00 – 17.00.

2. BUKOWINA TATRZAŃSKA (budynek Gminnej Biblioteki Publicznej, ul. Kościuszki 36), wtorek i środa w godz. 13:00 – 17:00.

3. BIAŁY DUNAJEC (budynek Urzędu Gminy), czwartek i piątek w godz. 8:00 – 12:00.


Harmonogram pracy punktów na terenie Powiatu Tatrzańskiego jest również dostępny na stronie internetowej Starostwa Powiatowego:
http://www.powiat.tatry.pl/index.php/urzad/pomoc-prawna


Praca punktów w czasie stanu epidemii wywołanego koronawirusem


W związku z wprowadzeniem w Polsce stanu epidemii wywołanego koronawirusem, nieodpłatna pomoc prawna oraz nieodpłatne poradnictwo obywatelskie są udzielane wyłącznie za pomocą środków komunikacji na odległość. W przypadku powrotu do trybu stacjonarnej pracy punktów – stosowny komunikat zostanie umieszczony na stronie Starostwa Powiatowego w Zakopanem.

W celu skorzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej, poradnictwa obywatelskiego lub mediacji wystarczy wyłącznie wcześniejsza rejestracja (bez konieczności przesyłania wniosku oświadczenia):
- samodzielnie - online: poprzez stronę internetową www.np.ms.gov.pl
- telefonicznie: 18 20 239 14 (od poniedziałku do piątku w godz. 9.00 – 14.30)


W przypadku pytań prosimy o kontakt:

- Starostwo Powiatowe w Zakopanem, tel. (18) 20 239 14, od poniedziałku do piątku w godz. 9.00 – 14.30.

- Stowarzyszenie SursumCorda, tel. (18) 44 11 994, od poniedziałku do piątku w godz. 8.00 – 16.00



"Projekt finansowany z budżetu Państwa, realizowany przez Powiat Tatrzański"
Zobacz pełną wersję podhale24.pl