10.02.2025, 10:33 | czytano: 4010

44 lata od zjazdu założycielskiego "Solidarności wiejskiej". Apel Jana Smarducha do żyjących uczestników i świadków

Franciszek Bachleda-Księdzularz i Władysław Hajnos

W tym roku, 22 lutego, mijają 44 lata od I Zjazdu Założycielskiego "Solidarności Wiejskiej" Podhala, Spisza i Orawy w Ludźmierzu.

Będąc wówczas postronnym obserwatorem wydarzeń dziejących się w Polsce, wybrałem się do Ludźmierza. Już przed sumą na placu przykościelnym było tłoczno od delegacji z wiosek Podhala, Spisza i Orawy. Mszę Świętą celebrował ówczesny kustosz Katedry Wawelskiej, ks. Stanisław Czartoryski. Homilię wygłosił ks. prof. Józef Tischner. W swoim kazaniu ks. prof. poruszył kwestię gospodarowania, jego ewangeliczny i narodowy wymiar (tekst homilii można odnaleźć w "Etyce Solidarności", rozdział "Gospodarowanie").

Przemawia Jan Antoł

Miejscem całodziennych obrad delegatów był Dom Podhalan im. Kazimierza Przerwy-Tetmajera i Władysława Orkana. Słowo wstępne wygłosił gospodarz miejsca, Stanisław Krupa. Obradom przewodniczył Jan Antoł. Na wstępie powitał gości: ks. infułata Czartoryskiego, ks. prof. Tischnera, Jana Kułaja, przywódcę strajku chłopskiego w Rzeszowie, Bronisława Łuczywo - przewodniczącego "Solidarności Wiejskiej" w województwie krakowskim, Mieczysława Gila - przewodniczącego NSZZ "Solidarność" Małopolska, oraz rzecznika prasowego Mirosława Dzielskiego.

W swoim wystąpieniu Jan Antoł omówił cel i sens istnienia "Solidarności Wiejskiej", przedstawił postulaty oraz doniosłość porozumień rzeszowskich, a także problemy z sądową rejestracją związku. Następnie głos zabrali zaproszeni goście i delegaci. Przyjęto deklarację programową oraz wybrano tymczasowy Zarząd Regionu. Przewodniczącym został Jan Antoł, a jego zastępcami Franciszek Bachleda-Księdzularz z Zakopanego oraz Jan Wdówka z Zubrzycy Górnej. Sekretarzem Zarządu został Władysław Hajnos z Nowego Targu, a skarbnikiem Stanisław Fic z Lasku.

Przebieg Zjazdu filmowały telewizje z Niemiec, Holandii i Włoch.

Przemawia Ks. Sadłowski ze Zbroszy Dużej.

W związku z przypadającą w przyszłym roku 45. rocznicą tego historycznego wydarzenia istnieje możliwość zorganizowania wystawy, np. w Izbie Pamięci ks. prof. Tischnera w Łopusznej, zwracam się do żyjących uczestników, świadków oraz potomnych tych wydarzeń o przeglądnięcie domowych archiwów w celu poszerzenia już istniejących materiałów.

Proszę o kontakt bezpośredni telefonicznie pod numerem: 881 927 797 - Jan Smarduch.

Zdjęcia udostępniła Pani Ewa Iwulska z Ludźmierza.

oprac. r/

ts12.02.2025, 14:19

musiała zostać solidna notatka z tego "wybrania się do Ludźmierza" - naprawdę sporo szczegółów :)

O-O-O10.02.2025, 23:33

Jedyne miejsce do zorganizowania takiej wystawy to Dom Podhalan w Ludżmierzu.W Łopusznej to można zorganizować jakiś campus,lub rekolekcje dla ludzi Tuska.

sawuarek i wiwarek10.02.2025, 20:45

Wystawa to za mało. Wystawa to rzecz ulotna, jest jak droga z piasku na pustyni: wystarczy że trochę mocniej zawieje wiatr i całą tę historię zmiecie we strony świata, każde ziarenko piasku w inną stronę i z pamięci dla pokoleń nie zostanie nic. Potrzeba w tym temacie czegoś spójnego, trwałej publikacji, np. książki, ukazującej wielowątkowość tamtych wydarzeń. Dobrze byłoby również opisać i wyjaśnić młodemu pokoleniu górali AD 2025 sposób rozumowania i działania ówczesnych działaczy i elit, ukazać tamte realia, troski dnia codziennego, dylematy, poglądy i stanowiska wyrażane przez poszczególne ośrodki życia politycznego na Podhalu, tj. partii komunistycznej (ówczesna prasa), Kościoła (to byłoby chyba najłatwiejsze, bo wystarczyłoby się odwołać wprost do treści ówczesnych kazań, które są ogólnodostępne), ale także i zachodnich telewizji (np. interesująca byłaby np. treść komentarzy jakimi ówcześni Niemcy, Holendrzy i Włosi uzupełniali swe materiały filmowe z tego zjazdu na potrzeby swoich ówczesnych zachodnich społeczeństw - żelazna kurtyna sprawiała że my i oni to były dwa różne światy), itd.

Hańba10.02.2025, 20:20

Pozostał tylko wstyd!

To ja tam byłam10.02.2025, 12:09

Tak do niego i jego córki posłanki Ko,żeby wywrócił historię do góry nogami ( o lewicowych poglądach )