10.08.2025, 12:17 | czytano: 4813

Trzecia wersja napisu na "ścianie pamięci"

zdj. Szymon Pyzowski
NOWY TARG. Na murze przy placu Kombatantów wymieniany jest napis. Kolejny raz.
Kilkadziesiąt lat temu zaułek utworzony przy przebudowie ówczesnego Domu Harcerza, potem Domu Kultury Dzieci i Młodzieży, czy Powiatowego Centrum Kultury - a wcześniej więzienia, gdzie torturowano ludzi - postanowiono właśnie tej historii niejako oddać.
Dla starszych osób to miejsce kojarzone jest z uwięzieniem Lenina. W jednym ze swoich filmów Ekipa "Otwórz oczy, patrz" przypomina: "przez lata wiedza o tym miejscu zdominowana była wokół osoby Wodza Rewolucji, dla zwykłych obywateli była więc całkowicie obca i niepopularna. Sztucznie nadmuchany w PRL kult Lenina przysłonił historię bohaterów, którzy cierpieli i ginęli tutaj za wolność i Polskę. Po upadku komunizmu z dawnego więzienia zniknęła bez żadnego rozgłosu pamiątkowa tablica oraz wyposażenie celi, w której przebywał Lenin. O tym, że coś działo się tutaj w czasie wojny przypomina jedynie inskrypcja na dawnym murze spacerniaka, upamiętniająca ofiary terroru hitlerowskiego i stalinowskiego"...

Od lat 80- i 90-tych w tym miejscu regularnie już przypominano historię. Tu odbywają się uroczystości związane z rocznicą wybuchu wojny. Dopominający się od dwóch dekad o "porządkowanie przestrzeni publicznej w zgodzie z prawdą historyczną" Tadeusz Morawa kilkakrotnie domagał się zmiany umieszczonego na murze napis, który brzmiał: "Ofiarom terroru hitlerowskiego". W 2013 roku gdy był radnym przekonywał, że słowo "hitlerowskiego" trzeba zmienić na "niemieckiego" i uzupełnić słowem "sowieckiego". Jego argumenty nie znalazły wtedy posłuchu.

W 2014 roku napis na ścianie jednak zmieniono. "Ofiarom terroru hitlerowskiego" uzupełniono słowami "i stalinowskiego". Inicjatorem uzupełnienia inskrypcji był ówczesny radny powiatowy Michał Borzęcki.

Poprzedni napis na murze/arch. Podhale24

Teraz napis będzie znów zmieniony i na murze pojawi się inskrypcja o brzmieniu: "Pamięci ofiar terroru niemieckiego, sowieckiego i komunistycznego", czyli prawie taka, o której mówił 12 lat temu Tadeusz Morawa.
Za wykonanie i montaż nowego napisu zapłaci Instytut Pamięci Narodowej. Dodatkowo zmieniony będzie napis na kamiennej tablicy: "Miejsce uświęcone krwią zamordowanych Podhalan w latach okupacji niemieckiej 1939-1945".

Przypomnijmy, w ub. roku Powiat Nowotarski w ramach współpracy z Podhalańskim Kołem Historyczno - Eksploracyjnym LOK postanowił, że w murach dawnego więzienia powstanie ekspozycja muzealna. Konkretnie w piwnicach.

s/
Może Cię zainteresować
zobacz także
komentarze
lepiej się nie da.11.08.2025, 20:23
Q janioł
Pisząc o Żydokomunie właśnie ich upamiętniamy.
PAL11.08.2025, 19:10
Sowieci Soviet to inaczej radny stąd Związek Radziecki i określanie na zachodzie wszystkich obywateli tego tworu Sowietami a nie tylko funkcjonariuszy reżimu Oczywiście terroru niemieckiego hitlerowcy i nażiści to NIEMCY I Komunistycznego miedzy narodowej zgrai łącznie z rodzimymi kanaliami
kawka11.08.2025, 16:00
Nie tylko i nie wszyscy Niemcy byli hitlerowcami, byli nimi i Austriacy i Ślązacy i Ukraińcy a nawet Gorallenvolk. Tak będziecie dopisywać w zależności od koniunktury politycznej? NIE NIE i jeszcze raz NIE! Proszę zostawić OFIAROM TERRORU i będzie zawsze aktualne. To takie nikczemne, żeby obrażać całe narody, fe, głupi naród
janioł11.08.2025, 08:41
Czas upamiętnić społeczność żydowską. Jeśli nie pamiętamy o Żydach, nie dziwmy się, że nie pamięta się o innych ofiarach.
Aq11.08.2025, 08:29
@wrrr

Ruska agentura w kraju jak widać ma się dobrze i wybielanie ruskich trwa w najlepsze. Za chwilę się okaże, że ruski nas nie okupowały, nie mordowały w Katyniu i nie dali nam komuny na lata tylko jakies zielone ludziki od których Moskwa chciała nas ratować
Historia, czyli prawda - jest tylko jedna.10.08.2025, 20:19
I znowu będzie to błędny napis. Nie - "i komunistycznego",
ale - i Żydokomunistycznego.
To Żydzi, którzy opanowali partię bolszewicką, stanowili 90% jej biura politycznego na dokładkę był jeden zbój Polak, to oni wraz z licznymi swymi pobratymcami i wielonarodową "czernią" pod swymi rozkazami, zamordowali cara Rosji i około 40 mln. Rosjan i innych narodowości.
piotrek10.08.2025, 19:49
to i tadek syn żołnierza głos zabiera , no patrzcie ludzie co się to porobiło ...
Zagadka10.08.2025, 19:05
Panie Tadeuszu Pan sięgnie głębiej w tych funkcjonariuszy komunistycznych(jakiego byli wyznania) gdyż to wiele wyjaśnia a Pan pomija tak istotny aspekt, kto tworzył i czynnie działał w nkwd.
Tadeusz Morawa syn żołnierza AK, WiN,10 letniego w10.08.2025, 18:03
do nieonuca
Sowieci dotyczy przede wszystkim funkcjonariuszy państwa komunistycznego
Osiol10.08.2025, 18:02
Ciekawe dlaczego dzisiejsze pokolenie uczące się histori nieznany faktów i mordow na polskich patriotach
DLACZEGO MORD W PONARACH DO DZIŚ NIEMA POMNIKA
Janicek10.08.2025, 17:37
Terroru NIEMIECKIEGO i KOMUNISTYCZNEGO!

A kto wymyślił komunizm? Kto i skąd przywlekł tego czerwonego syfa do Rosji (gdzie wymordował kilkadziesiąt milionów Rosjan!)
Kto w lwiej części był w najwyższych szczeblach władzy komunistycznej i w NKWD?

O tym niedobra jest mówycz, bardzo niedobra!
wkw10.08.2025, 16:24
i ofiar goralenvolku?
Pijawka10.08.2025, 16:09
Pisząc ,,komunistycznego"trzeba pamiętać że rząd komunistyczny(jedności narodowej) w Polsce był nielegalny bo był rząd w Londynie więc drkrety tego nielegalnego rządu są dziś usuwane co widać przy zwrocie majątku kościoła (ale nadal pomija się chrabiow czy chłopów)
Ironią jest że kontynuacja tych rządów czyli obecne ,,władzę"godzą się na takie napisy podcinając korzenie swojej ,,władzy"
Ale tylko jeden radny pamięta jak komunistyczny rząd mordował za wierność 2RP i chwała mu za te pamięć.
Znajomy historyk twierdzi że obecnie piąte pokolenie AK walczy z piątym pokoleniem UB /SB o WOLNĄ POLSKĘ
wrrr10.08.2025, 15:57
ruska agentura boi się napisać rosyjskiego
Nieonuca10.08.2025, 15:36
Sowieci... Nikt wprost nie napiszę że to ROSJA!
Mario10.08.2025, 15:28
Pan Morawa lepiej niech się już nie wypowiada bo tylko wstyd ojcu przynosi.
S-40010.08.2025, 14:25
Oczywiście niemieckiego i sowieckiego
Ba
Rosjanie byli najliczniejszą grupą narodową jaką na sumieniu ma miedzy narodowa zgraja sowieciarzy a nazistami czyli członkami NSDAP byli wyłącznie niemcy i austriacy obywatele III Rzeszy
zpodhalanskiej
Oj nie dobra o tym pisać nie dobra
Olga10.08.2025, 14:19
Zaś na jednym ze znanych profili społecznościowych pojawiła się grupa plujących jadem i nienawistnych lewaków, którzy niby nie rozumieją, po co ta zmiana..bo to przecież obraza kolesi zza Odry!
TAKIE FAKTY10.08.2025, 12:53
Więzienie, które było katownią zamiast zamienić na muzeum, przywrócić dawny wygląd to oblepiono styropianem i zrobiono kolejny urząd.

Wstyd dla tego miasta że tak nie szanuje swojej historii. WSTYD I HANBA!

W Zakopanem Palace jest muzeum, tyle się umówić że to katownia Podhala a w Nowym Targu historię ma się w poważaniu!

W poważaniu to że była katownia, że było getto, że był obóz pracy. Tak władze miasta i mieszkańcy pamiętają o historii... Wstyd!
Ba10.08.2025, 12:50
Dlaczego nie zamieniono sowieckiego na rosyjskiego?!
zpodhalanskiej10.08.2025, 12:28
Oraz Izaelskiego terroru mordujacego dzieci w gazie , tak powinno sie dopisac
TAK10.08.2025, 12:20
Powinno być niemieckiego i radzieckiego
Może Cię zainteresować
Zobacz pełną wersję podhale24.pl