Wydawałoby się, że do ważnej roli drzew w mieście nie trzeba przekonywać. Jednak zdarzają się i tacy mieszkańcy, którzy przekonują: jak chcesz mieć drzewa to wyprowadź się do lasu.
- Owszem, ci których na to stać wyprowadzą się, ale jest grupa ludzi, których nie stać. To oni, postawione pod ścianą, jednoczą się, by jedyne miejsce, gdzie mogą żyć było bardziej zdatne do życia - przekonuje Łucja Kucmin - Węglarczyk, prezeska Fundacji Przestrzeń do Życia.
Drzewa i to, co je osłabia
Co ważne - zdrowe, należycie pielęgnowane drzewa nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa. Problem pojawia się zwykle, gdy drzewo jest okaleczane, gdy podczas prac drogowych podcinane są korzenie, co je osłabia albo są niewłaściwie przycinane, a przypadki "ogławiania" niemal do samego pnia można spotkać niemal w każdym mieście. Także i w Nowym Targu.
- Nie wiadomo w jakiej kondycji są drzewa, bo nie prowadzi się żadnych analiz, oprócz raportów NIK o stanie drzew podczas prowadzenia inwestycji w miastach. Ale to dotyczyło dziewięciu miast w tym Krakowa i Nowego Sącza, a poza tym raport pochodzi z 2017 roku - zauważa Łucja Kucmin - Węglarczyk.
Czy mamy problem z nadlesistością?
Wprowadzane we wszystkich gminach Polski obowiązkowe plany ogólne powodują gorączkowe próby powiększenia terenów inwestycyjnych i budowlanych zanim bardziej restrykcyjne przepisy wejdą w życie.
- Niektórzy wójtowie czy burmistrzowie mówią, że mają problem z "nadlesistością" w gminie, a mieszkańcy nie mają się gdzie budować. Tymczasem wystarczy spojrzeć, ile wszędzie mamy pustostanów - zauważa.
Jednak co zrobić, by chronić drzewa? Najlepiej, gdy mamy inwentaryzację drzew, monitorowanie nasadzeń, pielęgnacji, wspieramy drzewa dojrzałe i te stare.
Niestety, do tego zwykle niezbędny jest sztab ludzi, którzy poświęcają na to mnóstwo czasu.
Chyba, że...
Z pomocą przyjdzie tzw. nauka obywatelska. Opiera się ona na obserwacjach, badaniach czynionych przez rzesze wolontariuszy. To sprawdza się doskonale w projektach wymagających dużej pracy. Jednak, gdy do pomocy specjalistom przyjdą rzesze chętnych - zyskujemy dużo więcej informacji, bo mamy efekt skali.
- Nic tak nie nauczy nas wiedzy o drzewach jak pójście w teren z aplikacją i wpisanie pojedynczego okazu, opisanie, sprawdzenie czy jest zdrowe czy uszkodzone, zrobienie zdjęć. To niewiele kosztuje, a do pomocy możemy mieć darmowe aplikacje, które dobrze się nadają do tego celu - zauważa prezeska Fundacji Przestrzeń do Życia.
Jednym z nich może być mapa polskich drzew (drzewa-polska.pl) gdzie już powstały 34 osobne mapy dla różnych miejscowości, a prawie 200 wolontariuszy wprowadziło już 19 tysięcy drzew.
- Można zachęcić do współpracy szkoły, bo to także świetna lekcja dla uczniów, dodatkowe punkty za wolontariat, a dla nauczyciela punkty do awansu zawodowego - zachęca Łucja.
Bo to uszkodzenie mienia publicznego jest
Można jednak zapytać po co to wszystko? Zdaniem arborystki, to nie tylko suche statystyki, ale także materiał do analiz, przeglądu, gdzie mamy w czasie upałów strefy cienia, gdzie można cieszyć się zielenią a jaki procent miasta jest zabetonowany. To także dobre narzędzie pozwalające pilnować tych, którzy przeprowadzając różnego rodzaju inwestycje uszkadzają drzewa bądź wycinają, zasłaniając się tłumaczeniami, że były słabe lub chore.
- Tu mamy dokumentację jak to drzewo wyglądało. Jak ktoś dowodzi, że było chore to tu mamy dowód. A jeśli odpowiednie służby nie chcą reagować, warto podkreślić, że to "zgłoszenie uszkodzenia mienia publicznego". I w takim przypadku opis z mapy drzew także będzie materiałem dowodowym - dodaje.
Mapa drzew w Nowym Targu?
Czy taka społeczna mapa drzew powstanie także w Nowym Targu? Zainteresowania nie ukrywają działacze Nowotarskiego Alarmu Smogowego i Fundacji Monitor Środowiskowy, którzy zorganizowali dwudniową konferencję poświęconą ekologii "Wspólna Przestrzeń = Wspólna Odpowiedzialność".
Józef Figura
