Rada Miasta Zakopane jednomyślnie - 16 głosami "za" - przyjęła rezolucję w sprawie sprzeciwu wobec decyzji Wojewody Małopolskiego o wypowiedzeniu porozumienia związanego z funkcjonowaniem Miejskiego Konserwatora Zabytków. Samorząd alarmuje, że odebranie tych kompetencji grozi osłabieniem ochrony dziedzictwa i zwiększeniem presji deweloperskiej na Zakopane. Burmistrz Łukasz Filipowicz wskazuje na chaos, logistyczne utrudnienia oraz ryzyko utraty realnej kontroli nad kluczowymi decyzjami dotyczącymi przestrzeni miejskiej.
W czwartek 27 listopada 2025 r. na sesji Rady Miasta Zakopane wydarzyło się coś, co w lokalnej polityce nie zdarza się często - radni, bez względu na przynależność czy sympatie polityczne, przyjęli rezolucję w sprawie ochrony zabytków jednogłośnie.
To reakcja na decyzję Wojewody Małopolskiego Krzysztofa Klęczara, który wypowiedział porozumienie dotyczące prowadzenia przez Zakopane części spraw z zakresu ochrony zabytków. Decyzja ta oznacza odebranie gminie kluczowych kompetencji, które przez lata pozwalały skutecznie dbać o lokalną architekturę i reagować na niezgodne z prawem działania niemal natychmiast.
Burmistrz: "Utrata kontroli oznacza zalew deweloperki"
Burmistrz Zakopanego, Łukasz Filipowicz, podkreśla, że decyzja wojewody zapadła bez jasnego, szczegółowego uzasadnienia. - Pan wojewoda wypowiedział porozumienie. Nie ma tak naprawdę dokładnego uzasadnienia do tego wypowiedzenia, więc ja jestem w stałym kontakcie z wojewodą. Mamy się w tym temacie spotkać, przedyskutować - mówi.
Włodarz miasta nie ukrywa obaw. Stopniowe ograniczanie kompetencji Miejskiego Konserwatora Zabytków może całkowicie zmienić sposób zarządzania przestrzenią i ochroną zakopiańskiej architektury.
Filipowicz podkreśla, że w sytuacji, gdy Zakopane od lat boryka się z presją inwestycyjną i chaotyczną zabudową, odebranie samorządowi narzędzi nadzoru jest wyjątkowo ryzykowne.
- Wszyscy są pełni obaw, że utrata kompetencji naszego gminnego konserwatora zabytków spowoduje zalew deweloperki, a presja inwestycyjna na Zakopane jest ogromna.
Codzienne decyzje przeniesione do Krakowa? "To uderzy w mieszkańców"
Obecnie, kiedy konserwator znajduje się w Zakopanem, mieszkańcy mają szybki i bezpośredni dostęp do porad, konsultacji i interwencji. Zdaniem burmistrza, po zmianach każda sprawa - nawet drobna - będzie wymagała wizyty lub pisma do Krakowa albo Nowego Targu.
Filipowicz argumentuje: - Każde uzgodnienie, każdą drobną sprawę będą musieli załatwiać w Krakowie tudzież w Nowym Targu, nie tutaj na miejscu. Nasz konserwator jest na miejscu, jest mu zdecydowanie łatwiej, jeżeli jest jakaś interwencja, jeżeli jest jakieś zgłoszenie - może podjechać, zobaczyć, co dzieje się w terenie w ciągu kilku minut.
To oznacza, że czas reakcji na sytuacje kryzysowe - np. nielegalne rozbiórki czy naruszenia zabytkowych elementów budynków - wydłuży się z minut do godzin, a nawet dni.
Brak dialogu i brak argumentów. Samorząd oczekuje wyjaśnień
Zakopane czeka na rozmowę i wyjaśnienia ze strony wojewody. Burmistrz zapewnia, że prowadzi stałe kontakty z administracją rządową, zarówno wojewódzką, jak i ministerialną.
Samorząd liczy, że istnieje możliwość wycofania wypowiedzenia porozumienia albo podpisania nowego, które zagwarantuje zachowanie przynajmniej części kompetencji na poziomie lokalnym.
Dlaczego to takie ważne? Zakopane zagrożone urbanistycznym chaosem
Od lat w Zakopanem trwa dyskusja o zachowaniu unikalnego charakteru miasta i ograniczeniu dominacji wielkich inwestycji apartamentowych. Miejscowy konserwator zabytków - działający na miejscu - był jednym z ostatnich narzędzi, które pozwalały w pewnym stopniu kontrolować procesy urbanistyczne.
Rezolucja podkreśla, że dotychczasowa współpraca przynosiła dobre efekty:
- szybkie prowadzenie postępowań,
- skuteczną ochronę zabytkowej zabudowy,
- uwzględnianie specyfiki lokalnej architektury,
- możliwość natychmiastowych interwencji.
Jeśli sprawy te przejmie urząd wojewódzki, odległy o kilkadziesiąt kilometrów, samorząd straci realny wpływ na decyzje kształtujące przestrzeń miasta.
Samorząd apeluje o dialog i rozwiązania korzystne dla mieszkańców
Rada Miasta Zakopane deklaruje gotowość do rozmów i dalszej współpracy. Podkreśla również, że ochrona zabytków nie jest jedynie formalnością, lecz realnym, codziennym wyzwaniem.
W rezolucji znajduje się jasny apel:
- o ponowne rozpatrzenie decyzji wojewody,
- o przeanalizowanie możliwości wycofania wypowiedzenia,
- o zawarcie nowego porozumienia z miastem,
- o utrzymanie efektywnej współpracy w zakresie ochrony dziedzictwa.
Dla Zakopanego to sprawa fundamentalna - chodzi o zachowanie kulturowej tożsamości regionu, ochronę architektury, ale też komfort mieszkańców i przejrzystość procesów administracyjnych.
Treść rezolucji:
REZOLUCJA NR 1/2025
RADY MIASTA ZAKOPANE
z dnia 27 listopada 2025 r.
w sprawie: wypowiedzenia Porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia niektórych spraw z zakresu właściwości Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Na postawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2025.1153.) oraz § 14 ust 2 w związku § 31 ust.1 Statutu Miasta Zakopane (tekst jednolity, Dz.U. Województwa Małopolskiego z 2019 roku, poz.10027), Rada Miasta Zakopane podejmuje
następującą Rezolucję:
§ 1.
Wobec wypowiedzenia przez Wojewodę Małopolskiego Porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia niektórych spraw z zakresu właściwości Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Rada Miasta Zakopane wyraża sprzeciw oraz zwraca się z apelem do
Wojewody Małopolskiego Pana Krzysztofa Klęczara i Prezesa Rady Ministrów Pana Donalda Tuska o ponowne rozpatrzenie decyzji dotyczącej wypowiedzenie powyższego porozumienia. Rada postuluje o przeanalizowanie możliwości wycofania wypowiedzenia lub zawarcia nowego z Miastem Zakopane.
§ 2.
Rada Miasta Zakopane uznaje, że dotychczasowe wykonywanie zadań z zakresu ochrony zabytków przez Miasto Zakopane służyło skutecznej ochronie dziedzictwa kulturowego Miasta oraz zapewniało sprawne i rzetelne prowadzenie postępowań administracyjnych, z uwzględnieniem specyfiki lokalnej architektury i dziedzictwa kulturowego naszego Miasta.
§ 3.
Rada Miasta Zakopane wskazuje, iż wypowiedzenie porozumienia może doprowadzić do: ograniczenia samodzielności samorządu w zakresie ochrony lokalnego dziedzictwa kulturowego, wydłużenia postępowań administracyjnych, osłabienia skuteczności ochrony zabytków na terenie Miasta Zakopane.
§ 4.
Rada Miasta Zakopane apeluje do Wojewody Małopolskiego o ponowne przeanalizowanie decyzji oraz podjęcie dialogu z władzami Miasta Zakopane w celu wypracowania rozwiązania, które zapewni dalszą, efektywną współpracę w zakresie ochrony zabytków.
§ 5.
Rada Miasta Zakopane deklaruje wolę kontynuowania wykonywania zadań przez Miasto Zakopane z zakresu ochrony zabytków oraz gotowość do zawarcia nowego porozumienia lub aneksu do dotychczasowego porozumienia.
§ 6.
Rezolucję przekazuje się Burmistrzowi Miasta Zakopane, Wojewodzie Małopolskiemu, Prezesowi Rady Ministrów, Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Małopolskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków.
em/s
Więc odcięcie od decyzji(brak wiary w bezstronnosc urzędników) to skutek przeniesienia decyzji do Krakowa
Na chłopski język tłumacząc (komu nie wydano decyzji a miał szerokie plecy na tyle że zlikwiduje cały wydział)?