13 września 1902 roku w Grazu zapadł wyrok sądu rozjemczego, który zakończył wieloletni spór graniczny między Galicją, a Węgrami o Morskie Oko i okoliczne tereny w Tatrach. Polskiej stronie przyznano niemal cały sporny obszar wraz z Morskim Okiem i Czarnym Stawem.
Spór o Morskie Oko to jeden z najsłynniejszych konfliktów terytorialnych w historii polskich Tatr. Toczył się pomiędzy Węgrami a autonomiczną Galicją (w ramach Monarchii Austro-Węgierskiej). Jego początki sięgały końca XVI wieku, a finał nastąpił na początku XX wieku. Dotyczył dokładnego przebiegu granicy w rejonie Morskiego Oka oraz Doliny Rybiego Potoku. Zaczęło się od konfliktu prywatno-własnościowego, który z czasem przerodził się w spór o granicę państwową. Książę Christian Hohenlohe utworzył w Tatrach Jaworzyńskich prywatny zwierzyniec łowiecki i próbował siłą zająć tereny wokół jeziora. Dlatego Węgrzy twierdzili, że granica powinna schodzić z Rysów, przez środek Czarnego Stawu i Morskiego Oka. Z kolei Polacy udowadniali, że granica biegnie granią przez Żabi Szczyt, pozostawiając całe jezioro po stronie galicyjskiej, czyli tak, jak wygląda teraz granica polsko-słowacka. Hrabia Władysław Zamoyski kupił dobra zakopiańskie, aby ratować tatrzańskie lasy i bronić Morskiego Oka.Żeby zakończyć walki (bo do takowych dochodziło między węgierskimi strażnikami, a góralami - sprawę skierowano w sierpniu 1902 roku do międzynarodowego Sądu Rozjemczego w Grazu. Proces zakończył się po 21 dniach. Kluczową postacią procesu był historyk prawa, profesor Oswald Balzer, który przygotował argumentację, opierając się na starych dokumentach z czasów jagiellońskich.
Granica wytyczona 124 lata temu w Tatrach - obowiązuje do dziś.
Morskie Oko to jedno z najpopularniejszych jezior w Tatrach, położone na wysokości 1395 m n.p.m. w Dolinie Rybiego Potoku u stóp Mięguszowieckich Szczytów. Ma powierzchnię ok. 35 hektarów i głębokość sięgającą 51 metrów.
Szlak nad Morskie Oko odwiedza rocznie ponad milion turystów. Według oficjalnych danych statystycznych Tatrzańskiego Parku Narodowego, w ub. roku trasą przez Polanę Palenica Białczańska przeszło 1 mln 101 tys. osób. Na teren TPN weszło wtedy 5,26 miliona turystów, co oznacza, że co piąta osoba w Tatrach wybiera spacer nad Morskie Oko.
opr. s/





