Szacuje się, że w wyniku Zbrodni Wołyńskiej przeprowadzonej przez ukraińskich zbrodniarzy zginęło ponad 100 tysięcy Polaków.
Tylko niespełna 3 tysiące Polaków zamordowanych na terenach Wołynia, Kresów Wschodnich i Małopolski Wschodniej miało religijny pochówek. Większość ofiar została potraktowana jak padłe zwierzęta. Zwłoki były masowo bezczeszczone ( okaleczano ciała za życia i po śmierci) i zakopywane - bardzo często już w stanie rozkładu - w miejscach mordu ( Trupie Pole koło Ostrówek), na cmentarzach dla zwierząt (Kustycze - gdzie prawdopodobnie zakopano po rozerwaniu końmi szczątki delegata rządu polskiego, ppor. Zygmunta Rumla) lub w innych miejscach poza cmentarzami; były palone wraz z zabudowaniami, wrzucane do rzek, studni. Część zwłok nigdy nie została pogrzebana czy zakopana w ziemi. Była żerem dla dzikiego ptactwa i innych zwierząt. Uniemożliwiano rodzinom, znajomym pochowanie ciał, wręcz terroryzowano i mordowano żałobników. Naśmiewano się z bólu rodzin pomordowanych, nie pozwalając na ich opłakiwanie. Były też liczne przypadki profanacji upamiętnień i krzyży na grobach tych ofiar, które rodziny już zdążyły pochować.
Również w wielomiesięcznych negocjacjach, dyskusjach, oświadczeniach i deklaracjach - bardzo ważnych i przełomowych w stosunkach polsko-ukraińskich - była mowa o przyznaniu się do winy, wybaczeniu, skrusze, żalu za grzechy.
Zabrakło jednak zadośćuczynienia. Chodziło m.in. o to, aby na Ukrainie duchowni w swoich parafiach postawili na mogiłach Polaków zamordowanych i pochowanych bez pogrzebu proste drewniane krzyże. Była to propozycja metropolity lwowskiego obrządku łacińskiego, abp. Mieczysława Mokrzyckiego. Niestety, została ona nie tylko odrzucona przez Cerkiew greckokatolicką, lecz także niemal całkowicie przemilczana przez Kościół rzymskokatolicki i media państwowe. A przecież chodzi o godne upamiętnienie ponad 100 tysięcy niewinnych ofiar barbarzyńskiego ludobójstwa.
Dokładna lista ofiar ukraińskich mordów już nigdy nie zostanie ustalona. Brakuje dokumentów, a na bieżąco prawie nikt - z wyjątkiem nielicznych proboszczów - nie sporządzał wykazów pomordowanych. Jest wiele miejscowości, gdzie nikt nie ocalał. Nikt nie opowie o dokonanych w nich zbrodniach ani nie poda nazwisk wymordowanych tam ludzi.
W intencji Rodaków bestialsko zamordowanych na Wołyniu, Kresach Wschodnich i Małopolsce Wschodniej składamy ofiarę mszy świętej w Kościele św. Katarzyny w Nowym Targu w dniu 11 lipca (piątek) o godz. 18,00 na którą zapraszamy mieszkańców Miasta i Podhala.
Po zakończonej mszy św. złożymy kwiaty i zapalone znicze pod Pomnikiem "Ofiarom Zbrodni Wołyńskiej".
Pewnej niedzieli, tak w środku dnia
napadły na nas dwie sotnie z upa.
W rękach swych mieli widły siekiery,
na ustach okrzyk to dla bandery.
Moją siostrzyczkę strasznie męczyli
najpierw pobili potem zgwałcili.
Piłą jej nogi poucinali
i rany solą posypywali.
A kiedy Mama bardzo krzyczała,
bo jej córeczka w mękach konała,
Ją też złapali związali drutem,
A oczy tępym wybili dłutem.
.... Brata znaleźli później w stodole
i zakopali go żywcem w dole.
Kiedy się ziemia jeszcze ruszała,
Mama już siły krzyczeć nie miała.
Ja im też uciec tak bardzo chciałem,
mówię to szczerze, ja próbowałem.
Lecz Ukraińcy wszędzie już byli,
i mnie w tym miejscu właśnie zabili.
Od tamtej pory każdego roku,
stoję samotnie zawsze po zmroku.
Jestem strażnikiem naszej mogiły,
świadkiem tych czasów co kiedyś były.
Jedno pytanie mnie wciąż nurtuje,
czy pamięć o nas ktoś pielęgnuje?
I dla tych ofiar, których nie zliczę,
czy w wolnej Polsce palą się znicze? ...
Nowotarska Grupa Mieszkańców PAMIĘĆ
