Z dala od zgiełku miasta i turystycznych szlaków znajduje się miejsce, które pamięta tych, którzy współtworzyli historię Zakopanego. Żydowski cmentarz na Bachledzkim Wierchu - skromny, ukryty i zapomniany - trwa jako ostatni ślad po dawnej społeczności miasta.
Wysoko nad centrum Zakopanego, między polami i prywatnymi działkami, mieści się niewielki cmentarz, na który prowadzi jedynie nieutwardzona droga. Wąski trakt, zniszczony przez quady i off-road, nie zachęca do wizyty. Miejsce jest ogrodzone metalowym płotem, ale poza tym nie ma tu żadnych oznaczeń, które mogłyby wskazywać jego historię i znaczenie.
Pośród trawy stoi ciemny marmurowy pomnik. To jedyny element, który przypomina, że ktoś o tę przestrzeń kiedyś zawalczył: "Pozostały po Nich okruchy pamięci" - pamięci spoczywających tu Żydów, mieszkańców Zakopanego. Z liczącej 3000 osób gminy żydowskiej Zakopanego tylko nielicznym udało się przetrwać Holokaust. Cmentarz żydowski w Zakopanem założony w 1931 r. został całkowicie zniszczony przez niemieckich okupantów w 1931 r. Odrestaurowany staraniem Ambasadora Ronalda Weisera i Eileen Weiser oraz Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego. Zakopane 13X2004r.
Przed wojną Żydzi byli ważną częścią Zakopanego - prowadzili sklepy, lecznice, pensjonaty. Gmina liczyła około trzech tysięcy osób. Ich los został przesądzony już kilka lat po założeniu nekropolii - zaledwie rozpoczęta historia cmentarza została gwałtownie przerwana przez okupację i systematyczne niszczenie wszystkiego, co żydowskie.
Dziś to miejsce to właściwie ruina pamięci - fragment, który przetrwał dzięki staraniom ludzi, którym nie była obojętna przeszłość.
em/r
