17.01.2022, 09:10 | czytano: 1630

104 rocznica urodzin Heleny Marusarzówny, mistrzyni sportów narciarskich, kurierki tatrzańskiej, żołnierza ZWZ-AK

zdj. Heleny Marusarzówny ze zbiorów rodziny Marusarzów
Poznajcie Helenę Marusarzówną. Urodziła się 17 stycznia 1918 roku w Zakopanem. Była córką Jana Marusarza i Heleny z Tatarów. Absolwentka szkoły handlowej w Zakopanem. Najlepsza polska narciarka - siedmiokrotna mistrzyni Polski w konkurencjach alpejskich. Modelka, jedna z najpiękniejszych kobiet w historii sportu.
Zaraz po klęsce wrześniowej zaangażowała się w działalność konspiracyjną. Była kurierką tatrzańską. Przenosiła za granicę pocztę, broń, pieniądze oraz przeprowadzała ludzi szlakami górskimi.
Została schwytana przez słowackich żandarmów, którzy współpracowali z Niemcami. Przekazano ją przedstawicielom "rasy panów". Poddana okrutnym torturom i brutalnie przesłuchiwana w Preszowie, Muszynie, Nowym Sączu i Tarnowie. Więziona i torturowana również w katowni Podhala "Palace" i na Montelupich w Krakowie - nie zdradziła nikogo...

- Nie pisnęła słowa, chociaż złapana została w tym samym czasie co moi rodzice, a w Muszynie osadzona była w celi razem z moją mamą. Oni, być może dzięki jej milczeniu, przeżyli, jej się nie udało - wspomina Magdalena Marusarz-Gądek.

Została rozstrzelana 12 września 1941 roku w Pogórskiej Woli koło Tarnowa. Miała wówczas 23 lata.


/na zdj. Helena Marusarzówna podczas Międzynarodowych Zawodów Narciarskich o Mistrzostwo Polski w Zakopanem. Hala Kondratowa, luty 1935 r. / Fot. NAC/
Po zakończeniu działań wojennych na Podhalu, 28 lutego 1945 roku spotkała się grupa członków najstarszego klubu narciarskiego w Polsce. Pojawili się m.in. Józef Kuraś, Stanisław Zdyb oraz bracia Tadeusz i Stefan Zwolińscy. Zebrani na Dworcu Tatrzańskim w Zakopanem ustanowili memoriały – konkurs skoków im. Bronisława Czecha, trzykrotnego olimpijczyka, więźnia I transportu Polaków do KL Auschwitz oraz bieg zjazdowy im. Heleny Marusarzówny.

Odznaczona pośmiertnie Orderem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych oraz Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.
Po ekshumacji jej szczątki uroczyście pochowano w 1958 roku na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem.

opr. Sebastian Śmietana
Może Cię zainteresować
zobacz także
komentarze
Tadeusz Morawa, syn żołnierza AK-WiN20.01.2022, 07:40
Ogień 30 stycznia 1945 r wraz a Armią Czerwoną wkroczył do Nowego Targu to jak mógł być w Zakopanem 28 stycznia. Co to za mistyfikacja Panie Śmietana, robienie bohatera na siłę.
antyPOIKOD17.01.2022, 21:10
Pan Śmietana ma wielka wiedzę -
Helena nie była w PALACE
Helena nie była na Montelupich - tylko Stanisław
Helena nie była odznaczona Virtuti Militari
Może Cię zainteresować
Zobacz pełną wersję podhale24.pl