Stawy w ciele człowieka to najbardziej ruchome i złożone połączenia kości. Odpowiadają za wykonywanie wielu ruchów, mobilność kończyn, utrzymanie prawidłowej postawy ciała i poruszanie się. Na ruchomość stawów wpływa szereg czynników, w tym wsparcie odpowiednią suplementacją. Jak działają ludzkie stawy? Po jakie preparaty sięgnąć, żeby wspomóc ich pracę? Dowiedz się więcej.
Z czego zbudowane są ludzkie stawy?
Staw to struktura anatomiczna, która stanowi ruchome połączenie maziowe między elementami zewnętrznego lub wewnętrznego szkieletu. Podstawowymi jego częściami są: torebka stawowa, jama stawowa i powierzchnia stawowa. Dodatkowo w stawie znajdują się inne elementy, w tym panewka stawowa, główka stawu, więzadło wzmacniające torebkę stawową oraz błona maziowa i włóknista torebki stawowej. Niezwykle ważnymi strukturami są także chrząstka szklista, która pokrywa powierzchnie stawowe oraz maź stawowa, która zmniejsza tarcie w stawie i utrzymuje jego ruchomość na wysokim poziomie.
Jakie są stawy w ciele człowieka?
Budowa i funkcje stawów są zróżnicowane. Dzieli się je na kilka kategorii, uwzględniając różne elementy.
Liczba powierzchni stawowych
Zalicza się tu stawy proste, które są złożone z dwóch kości np. staw biodrowy lub ramienny oraz stawy złożone, w których kości jest więcej niż dwie np. staw kolanowy, łokciowy lub skroniowo-żuchwowy.Ukształtowanie powierzchni stawowych
Wyróżnia się stawy kuliste (np. staw ramienny), kulisto-panewkowe (np. staw biodrowy), kłykciowe (np. staw promienno-nadgarstkowy), siodełkowe (np. staw nadgarstkowo-śródręczny kciuka), zawiasowe (np. stawy międzypaliczkowe), śrubowe (np. część ramienno-łokciowa stawu łokciowego), obrotowe (np. w stawie promieniowo-łokciowym bliższym i dalszym) oraz płaskie (np. stawy w części bliższej szkieletu ręki).Liczba osi ruchu, w których porusza się staw
Dzieli się je na stawy jednoosiowe (zawiasowe i obrotowe), dwuosiowe (np. staw kłykciowy) oraz trójosiowe, w których ruchy odbywają się wokół licznych osi pośrednich (np. wszelkie stawy kuliste).
Jak działają ludzkie stawy?
Obecność stawów w ciele człowieka można porównać do łożysk w elementach mechanicznych - łączą części (w tym przypadku kości), ograniczają ich tarcie i umożliwiają wykonywanie ruchów w różnych płaszczyznach. Stawy pozwalają na rotacje wewnętrzne i zewnętrzne, wyprosty, zgięcia, odwodzenia, przywodzenia, odprowadzania, nawracania, odwracania oraz skłony. Ich działanie skupia się również wokół utrzymania prawidłowej postawy ciała. Stanowią także podporę dla mięśni w ludzkim ciele oraz chronią narządy wewnętrzne np. przed urazami.
Wszystkie te funkcje nie byłyby możliwe bez obecności sprężystej chrząstki stawowej, która łatwo zmienia swój kształt i szybko dostosowuje się do aktualnej pozycji w stawie. To ona zabezpiecza powierzchnię stawową przed zniszczeniem, a produkowana maź stawowa pozwala zachować dobrą ruchomość, dzięki czemu aktywność fizyczna nie sprawia kłopotu. Niestety zmniejszenie grubości chrząstki i brak produkcji mazi stawowej to jedne z głównych przyczyn odczuwanego bólu stawów. Dlatego nie warto czekać, aż do tego dojdzie i lepiej wcześniej pomyśleć o wsparciu ich pracy.
Jakie suplementy mogą wesprzeć pracę stawów?
Ważnym aspektem w utrzymaniu zdrowia tych części ciała jest odpowiednio dobrana suplementacja. Przede wszystkim warto sięgnąć po kolagen na stawy, czyli białko stanowiące główny składnik tkanki łącznej chrząstek, ścięgien itp. Organizm od 25. roku życia powoli traci zdolność do produkcji włókien kolagenowych, a co za tym idzie, jego ilość w ciele człowieka spada. Lepiej więc pomyśleć o suplementacji preparatem z kolagenem.
Jakie inne składniki wspierają pracę stawów i układu kostnego?
- Witamina C, która pomaga w prawidłowym wytwarzaniu kolagenu w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania m.in. chrząstki i kości.
- Witamina D, bo wspiera organizm w utrzymaniu odpowiedniego poziomu wapnia we krwi, zdrowych kości i w dobrym funkcjonowaniu mięśni.
- Miedź, która uczestniczy w utrzymaniu właściwego stanu tkanek łącznych.
Pamiętaj, że skuteczne wsparcie pracy stawów powinno opierać się na podejściu wieloczynnikowym, obejmującym nie tylko suplementację z odpowiednio dobraną kompozycją składników odżywczych. Warto także utrzymywać właściwą masę ciała (walczyć z otyłością i nadwagą), zadbać o zrównoważoną dietę, regularną aktywność fizyczną oraz w razie potrzeby o rehabilitację i ćwiczenia zalecone przez fizjoterapeutę. Kompleksowe podejście pozwoli Ci cieszyć się sprawnymi stawami na dłużej.
Bibliografia
1. Ciszek B. Morfologia i funkcja chrząstki stawowej. Acta Clinica. 1/2001.
2. Ignasiak Z. (2013). Anatomia układu ruchu. Wydawnictwo Urban & Partner.
3. Nowicka-Zuchowska A., Zuchowski A. (2019). Kolagen - rola w organizmie i skutki niedoboru. Lek w Polsce Vol 29 Nr 11/12?19 (342/343).
4. Rozporządzenie Komisji (UE) NR 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, innych niż oświadczenia odnoszące się do zmniejszenia ryzyka choroby oraz rozwoju i zdrowia dzieci.
