30.05.2009, 17:40 | czytano: 1632

Kalendarium Ruchu Obywatelskiego 1989-92 w opracowaniu Wiktora Sowy

NOWY TARG. Zbliżają się obchody 20. rocznicy wolnych wyborów. Z tej okazji w mieście zorganizowane zostaną m. in. wystawy, spotkania, wykłady i prelekcje. Dzięki uprzejmości Wiktora Sowy uczestnika wydarzeń sprzed lat prezentujemy Kalendarium Ruchu Obywatelskiego 1989-92. Były wojewoda nowosądecki, nowotarżanin przekazuje też swoje refleksje.
Odzyskanie Rzeczypospolitej Polskiej. Kalendarium Ruchu Obywatelskiego w Nowym Targu 1989 – 1992.
18 grudnia 1988 r. powstał "Komitet Obywatelski przy Lechu Wałęsie". W pierwszej połowie 1989 roku prowadzone były rozmowy Okrągłego Stołu, w których uczestniczyli przedstawiciele władz PRL, opozycji i Kościoła. Ich wynikiem była transformacja ustrojowa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Rozmowy rozpoczęły się 6 lutego 1989, a zakończyły 5 kwietnia tego samego roku postanowieniami:
* utworzeniem Senatu z liczbą 100 senatorów; wybory większościowe (po 2 senatorów z każdego województwa, a w woj. warszawskim i katowickim po 3);
* parytetowymi wyborami do Sejmu – 65% miejsc (299 mandatów) miało być zagwarantowane dla PZPR, ZSL i SD (60%) oraz dla prokomunistycznych organizacji katolików – PAX, UChS i PZKS (5%). Ważny jest fakt, iż liczbę 299 podzielono na 264 i 35 z czego pierwsze były obsadzane w wyniku wyborów w okręgach wielomandatowych, a drugie z tzw. listy krajowej, na której znajdowali się najbardziej znani przedstawiciele partyjni; o pozostałe 35% miejsc (161 mandatów) mieli walczyć w wolnych wyborach kandydaci bezpartyjni;
* utworzeniem urzędu prezydenta, wybieranego przez Zgromadzenie Narodowe na 6-letnią kadencję;
* zmianą Prawa o stowarzyszeniach, która umożliwiłaby rejestrację Solidarności.

19 marca 1989 r. w Nowym Targu, na spotkaniu Władysława J. Skalskiego, przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ ”S” w Nowotarskich Zakładach Przemysłu Skórzanego „Podhale” z Krzysztofem Pawłowskim, prezesem sądeckiego Klubu Inteligencji Katolickiej ustalono: odbycie w Nowym Sączu narady nt. poparcia dla rozmów Okrągłego Stołu, w skali województwa nowosądeckiego. Wł. Skalski zaproponował Jerzemu Mroczce, Wiktorowi Sowie i Stanisławowi Kieta z Rogoźnika wyjazd do Nowego Sącza celem uczestniczenia w tej naradzie.

21 marca 1989 r. odbyła się wielogodzinna poufna narada, w sali parafialnej NMP w Nowym Sączu z udziałem 24 reprezentantów środowisk niezależnych: z Krynicy, Limanowej, Nowego Sącza (K.Pawłowski, A. Szkaradek,...), Gorlic, Krościenka (Ryszard Postawka), Nowego Targu i z Zakopanego (J.Gościejowa, St. Żurowski,…), w sprawie poparcia dla obrad Okrągłego Stołu i przygotowania się do wyborów parlamentarnych jako Komitet Obywatelski Środowisk Niezależnych;

29 marca 1989 r. za zgodą ks.proboszcza Mieczysława Łukaszczyka, w salce parafialnej św. Katarzyny odbyło się spotkanie obywatelskie, grona 30 osób zaproszonych przez Wł. J. Skalskiego , w celu rozdania 120 mandatów na zebranie przedstawicieli Środowisk Niezależnych, które miało się odbyć w Zakopanem;

9 kwietnia 1989 r. w Zakopanem po Mszy św. odbyło się I-sze Walne Zebranie Przedstawicieli Środowisk Niezależnych z udziałem 197 osób, które prowadzili: Jerzy Mroczka, Krzysztof Owczarek, Jerzy Zacharko. Tematem zebrania były przygotowania wolnych wyborów do Senatu i w części wolnych wyborów do Sejmu, w okręgu wyborczym nr 65, obejmującym Podhale, Spisz i Orawę. Powołano grupę roboczą tego okręgu (nowotarsko – zakopiańską), na czele z Janiną Gościejową z Zakopanego i Wiktorem Sową z Nowego Targu. W jej skład, z nowotarskiej strony weszli: Tadeusz Morawa, Władysław J.Skalski, Jerzy Mroczka, Bronisław Gibadło, Jan Smarduch ( Nowy Targ), Stanisław Kieta (Rogoźnik), … (Sieniawa), Ryszard Postawka (Krościenko), Marian Szot i Władysław Habura (Rabka), Jerzy Świetlik (Ochotnica), Jan Wdówka (Jabłonka);

10 kwietnia 1989 r. w Krakowie, w lokalu Klubu Inteligencji Katolickiej odbyło się posiedzenie powołujące Małopolski Komitet Obywatelski „S”;

17 kwietnia 1989 r. w Warszawie nastąpiła ponowna rejestracja NSZZ"Solidarność";

19 kwietnia 1989 r. w Nowym Targu, w sali MOK odbyło się II-gie Walne Zebranie przedstawicieli środowisk Niezależnych z udziałem 240 osób. Zebrani przyjęli deklarację Komitetu Obywatelskiego ”S” okręgu nr 65, odczytaną przez Tadeusza Morawę i scedowali na Lecha Wałęsę wskazanie kandydata do Senatu w tym okręgu wyborczym. Przeprowadzili prawybory dwóch kandydatów do Sejmu. Po trzech turach głosowania wyłoniono kandydatów: Władysława Skalskiego z Nowego Targu i Stanisława Żurowskiego z Zakopanego. Zebranie prowadzili: K. Owczarek, J. Zacharko, J. Mroczka. W trakcie zebrania zdarzył się incydent z podmianą mandatu przez Franciszka Bachledę-Księdzularza;

24 kwietnia 1989 r. w odpowiedzi na pismo podpisane przez Władysława Skalskiego i Jacka Fryźlewicza, naczelnik Stanisław Ślimak przydzielił Komitetowi Obywatelskiemu „Solidarność” lokal, w Nowym Targu na ul.Kościuszki 1 II p. w którym pełniono dyżury obywatelskie;

25 kwietnia 1989 r. w Krakowie na posiedzeniu Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego „S” u OO. Bernardynów zatwierdzono na listach Obywatelskiego Komitetu Wyborczego, kandydatów KO”S” z okręgu wyborczego nr 65 do Sejmu;

27 kwietnia 1989 r. na spotkaniu w sali konferencyjnej Instytutu Matki i Dziecka w Rabce, z udziałem Wł. Skalskiego, Antoniego Deskura, W. Sowy powołano Komitet Obywatelski w Rabce, a jego przewodniczącym wybrano Zdzisława Stępnia;

29 kwietnia 1989 r. w sali MOK, przy pełnej frekwencji przeprowadzono szkolenie mężów zaufania KO”S” w komisjach wyborczych dla okręgu wyborczym nr 65;

30 kwietnia 1989 r. w Rabie Wyżnej na spotkaniu przedwyborczym zainaugurowano kampanię wyborczą KO”S” w okręgu wyborczym nr 65. W trakcie całej kampanii wyborczej którą koordynował Wiktor Sowa, na terenie całego Podhala, Spisza, Orawy i Gorców odbyło się 40 spotkań przedwyborczych. Do obsługi tych zebrań samochodu użyczyła firma Kegel - Błażusiak;

1 maja 1989 r. w Ludźmierzu u ks. proboszcza Tadeusza Juhasa odbyło się spotkanie konsultacyjne: Wł. Skalskiego, St. Żurowskiego i W. Sowy z prezesem Związku Podhalan w Ameryce Płn - Józefem F. Króżlem.;

7 maja 1989 r. zakończono zbieranie podpisów potrzebnych do rejestracji list kandydatów OKW. Kandydatem Lecha Wałęsy do Senatu w województwie nowosądeckim została prof. Zofia Kuratowska. Którą wraz z dr Krzysztofem Pawłowskim, rekomendowanym przez nowosądecki KO „S”, zarejestrowano na listach OKW w wyborach do Senatu.

10 maja 1989 r. odbyło się spotkanie przedwyborcze w Czarnym Dunajcu;

12 maja 1989 r. odbyła się audiencja ks. kard. Franciszka Macharskiego dla kandydatów OKW do Sejmu i Senatu z województw: nowosądeckiego, krakowskiego i tarnowskiego;

13 maja 1989 r. w Nowym Targu kolejne zebranie grupy roboczej okręgu nr 65, w lokalu KO”S”;

14 maja 1989 r. w ramach kampanii wyborczej odbyły się spotkania z kandydatem do Senatu prof. Zofią Kuratowską w Maniowach, Jabłonce, Jordanowie i Gronkowie;

4 czerwca 1989 r. w Polsce odbyły się wolne wybory do Senatu i częściowo wolne do Sejmu, przy 62% frekwencji wyborczej. Najwięcej głosów w Polsce uzyskuje Zofia Kuratowska. W Sejmie „kontraktowym” z okręgu nr 65 posłami zostają kandydaci KO”S”: Wł. Skalski (79,38% głosów) i St. Żurowski (z 72,74% głosów );

10 czerwca 1989 r. na placu kościelnym parafii NSPJ w Nowym Targu podsumowano wyniki kampanii wyborczej prowadzonej przez KO”S”. Obecni byli wybrani w tym okręgu: senatorowie - Z. Kuratowska i K. Pawłowski, oraz posłowie - Wł. Skalski, St. Żurowski i J. Jungiewicz. Obecni byli przedstawiciele KO”S” z Nowego Sącza: Andrzej Szkaradek i Władysław Piksa. Wskazano na dr K. Czereyskiego z Rabki ( SD) jako kandydata na posła w drugiej turze (uzupełniającej) wyborów do Sejmu. Po tym podsumowaniu, koordynujący kampanią Wiktor Sowa rozesłał podziękowania podpisane przez posła Władysława J. Skalskiego do przeszło 800 osób, za ich aktywne wspieranie i bezpośredni udział w kampanii wyborczej KO„S”, w ponad 120 obwodowych komisjach wyborczych w okręgu wyborczym nr 65;

17 czerwca 1989 r. w Gdańsku obraduje KKW „Solidarność” - dziękuje członkom Komitetów Obywatelskich za sukces wyborczy, uznając wynik wyborów za koniec pierwszego etapu pracy KKW i zamyka działalność Komitetów Obywatelskich na szczeblu wojewódzkim, powołanych w celu przeprowadzenia kampanii wyborczej. KKW, jako nowe zadanie określa tworzenie autentycznego samorządu lokalnego w miastach i wsiach. Decyzja Krajowej Komisji Wykonawczej „Solidarność” o likwidacji komitetów obywatelskich, uzasadniana była narastającymi konfliktami pomiędzy terenowymi liderami związku zawodowego „S” a ruchu KO”S”;

22 czerwca 1989 r. w Zakopanem odbyło się zebranie grupy roboczej okręgu wyborczego nr 65;

2 lipca 1989 r. w sali MOK w N.Targu odbyło się III-cie Walne Zebranie przedstawicieli Środowisk Niezależnych które prowadzili: J. Zacharko, W. Sowa, J. Mroczka. Podsumowano na nim wyniki kampanii wyborczej w okręgu wyborczym nr 65 i przyjęto sprawozdanie finansowe złożone przez Janinę Morawową. Po dyskusji, z inicjatywy zakopiańskiej zebrani podjęli uchwałę o zakończeniu działalności okręgowego KO”S”. Po uchwale o rozwiązaniu się w skali okręgu, grono założycieli z Wiktorem Sową na czele, powołuje lokalny Komitet Obywatelski ”Solidarność” w Nowym Targu. Rozpoczęto zbieranie deklaracji członkowskich. Wpisowe wynosiło 10000 starych zł;

20 sierpnia 1989 r. pod redakcją Wiktora Sowy przygotowano 18 stron maszynopisu dla inauguracyjnej kolumny „Solidarność” na łamach gazety „Podhale” nr 14, wydawanej w NZPS”Podhale”;

29 sierpień 1989 r. w auli domu katechetycznego odbywają się plenarne obrady KO”S” w Nowym Targu, oraz ma miejsce spotkanie posła Wł. Skalskiego z deputowanym J. Guyard, merem Evry z Francji, w celu nawiązania bezpośredniej współpracy nowotarskiego KO”S” z merostwem Evry/ k. Paryża;

11 września 1989 r. na plenarnych obradach KO”S” powołuje 6 grup problemowych i wyraża poparcie dla uchwały założycieli o rejestracji w Sądzie Wojewódzkim w Nowym Sączu statutu Stowarzyszenia Komitet Obywatelski Solidarność w Nowym Targu, zredagowanego przez adwokatów: Antoniego Deskura i Piotra Ochwata;

17 września 1989 r. wywieszono odezwę KO”S” w Nowym Targu, w gablocie na ul.Kazimierza Wielkiego. Gablotą w której umieszczona była tablica informacyjna KO”S”, opiekowali się pp.Rajscy i zawiesili ją na płocie, swojej posesji;

18 września 1989 r. zredagowano 22 stron maszynopisu, dla kolumny „S” do gazety „Podhale” nr 17 ;

21 września 1989 r. przygotowano materiały do interpelacji poselskiej Wł. J. Skalskiego w sprawie zamknięcia stacji PKP Czarny Dunajec;

22 września 1989 r. w Warszawie na ul. Flory potwierdzono zgłoszenie lokalnego KO”S” w Nowego Targu, w ogólnokrajowym rejestrze Komitetów Obywatelskich;

1 października 1989 r. w Nowym Targu otwarto biuro Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego posła Władysława Skalskiego, w lokalu budynku urzędu miejskiego na ul. Krzywa 1 ( dwa pokoje na parterze). Asystentami posła zostali Grażyna Kurańda i Jacek Fryźlewicz. W tym biurze pełnione były dyżury KO”S”, a najczęściej dyżurował Franciszek Tomaszkowicz;

13 października 1989 r. przedstawiciele KO”S” rozmawiają z przewodniczącym MRN sędzią Markiem Rusinem o ich obecności na sesjach i dostępie do projektów uchwał Miejskiej Rady Narodowej;

2 listopada 1989 r. zredagowano 26 stron maszynopisu, dla kolumny „S” do gazety „Podhale” nr 19;

25 listopada 1989 r. w sali obrad urzędu miejskiego KO”S” zorganizował spotkanie pracowników szpitala i służby zdrowia z wicemarszałkiem Senatu Zofią Kuratowską. W tym dniu poseł Wł. Skalski spotkał się z przedstawicielami gmin;

25 listopada 1989 r. w Klubie Osiedlowym w ramach imprezy andrzejkowej, zaaranżowanej przez Jerzego Olbrychtowicza, dzięki aukcji dzieł nowotarskich plastyków zebrano 7,5 mln złotych na pomoc dla ubogich dzieci. Kwotę tę sukcesywnie potem rozdysponowywano potrzebującym, wraz z darowiznami nowotarskich piekarzy, w ramach działalności grupy problemowej KO”S” kierowanej przez dr Hannę Rayską;

10 grudnia 1989 r. w sali kolumnowej Sejmu, w Warszawie w konferencji pt.: ”ETOS SOLIDARNOŚCI, biorą udział Wiktor Sowa i Jerzy Zacharko wraz z posłami: Wł. J. Skalskim i St. Żurowskim;

15 grudnia1989 r. w sali obrad urzędu miasta na zebraniu obywatelskim, W. Sowa złożył sprawozdanie z tej konferencji i zaobserwowanych na niej podziałach. Zebrani podjęli uchwałę o podjęciu prac nad opracowaniem programu dla lokalnego ekosystemu;

21 grudnia 1989 r. sąd w Nowym Sączu oddalił wniosek o rejestrację stowarzyszenia KO”S” w Nowym Targu, z powodu używania nazwy Solidarność. W okresie przedświątecznym Wiktor Sowa wspomógł red. J.Jureckiemu zorganizować dystrybucję na terenie Nowego Targu, niezależnego pisma regionalnego „Tygodnik Podhalański”;

26 grudnia 1989 r. na nowotarskim rynku KO”S” zorganizował zbiórkę publiczną na „Pomoc dla Rumunii”. Zebrano kwotę 7, 8 mln złotych i zakupiono żywność i dary, które wysłano transportem samochodowym do Rumunii;

29 grudnia 1989 r. Sejm PRL zmienił nazwę państwa na Rzeczpospolita Polska z dniem 31 grudnia 1989; określenie "państwo socjalistyczne" zostało zastąpione sformułowaniem "państwo demokratyczne" a w godle przywrócono orłowi koronę;

31 grudnia 1989 r. przed nowotarskim ratuszem, KO”S” zorganizował sylwestrowy happening (ze świeczkami i pomarańczami). Po nim, o północy na Mszy Św., celebrans ks. kard. F.Macharski udzielił błogosławieństwa godłu z orłem w koronie ( które od 1939 roku przechowano w rodzinie kupca „Filipa” Józefa Borowicza). A potem, w pochodzie do urzędu miasta niesiono to godło, aby z honorami umieścić je nad drzwiami frontowymi, od strony placu Słowackiego. Odśpiewano hymn. Tak symbolicznie zaakcentowano powitanie w Nowym Targu Rzeczypospolitej Polskiej;

14 stycznia 1990 r. w MOK –u odbyły się plenarne obrady KO”S”, którym przewodniczył mec. Piotr Ochwat. Przyjęto sprawozdanie finansowe KO”S” złożone przez Janinę Morawową. Stan zadeklarowanych członków wynosił 159 osób. Ponownie wybrano Wiktora Sowę na przewodniczącego KO”S” a do zarządu: Jerzego Olbrychtowicza, Józefa Borowicza, Jana Studentowicza, Antoniego Deskura, Bronisława Gibadło. Skarbnikiem KO”S” wybrano Zofię Babczakiewicz. A usilne zabiegi związkowców z NSZZ”S”, dążących do rozwiązania się KO”S” nie znalazły poparcia zebranych;

12 lutego 1990 r. w sali MOK rozpoczęto kampanię wyborczą do Rady Miasta Nowego Targu prawyborami kandydatów na radnych. Z kolei przystąpiono do zbierania podpisów i rejestracji list kandydatów KO”S” na radnych;
21 lutego 1990 r. naczelnikiem gminy Nowy Targ zostaje Jan Smarduch, powołany przez wojewodę z rekomendacji RI „Solidarność Podhala” i KO”S”;

25 lutego 1990 r. przed ratuszem, na nowotarskim Rynku zaprezentowano I-szą szopkę polityczną (tekst: H.Rayska, lalki: J. Olbrychtowicz);

8 marca 1990 r. – parlament uchwalił zmianę Konstytucji, przywracającą po 40 latach gminom status jednostki samorządu terytorialnego; ustawę o samorządzie terytorialnym oraz ordynację wyborczą do rad gmin;

15 marca 1990 r. w W-wie przewodniczący KO”S” W. Sowa bezpośrednio interweniuje w Ministerstwie Ochrony Środowiska u wicemin. J. Słoty, w sprawie uruchomienia programu pomocy finansowej dla budowy zbiornika w Czorsztynie i dzięki wsparciu wicemarszałka Senatu Z.Kuratowskiej uzyskuje włączenie budowy oczyszczalni ścieków w Nowym Targu do programu BITS pomocy szwedzkiego rządu - projekt nr 9d na kwotę 40 mld zł;

18 marca 1990 r w Warszawie na konferencji Komitetów Obywatelskich z udziałem Wiktora Sowy powołano oddział Fundacji Obywatelskiej, nr 25 w Nowym Targu;

30 marca do 4 kwietnia’90 zorganizowano w sali obrad urzędu miejskiego w Nowym Targu szkolenie samorządowe dla kandydatów na radnych. Wykładowcami byli vicemer Olivier i sekretarz merostwa Evry z Francji. Gościny Francuzom udzieliła p. Huziorowa;

12 kwietnia’90 w Warszawie na rozprawie apelacyjnej w Sądzie Najwyższym został oddalony wniosek o rejestrację stowarzyszenia KO”S” w Nowym Targu, z powodu umieszczenia w statucie słowa „Solidarność”;

25 kwietnia’90 w Nowym Sączu przedstawiciele KO”S”: Wiktor Sowa i Wit Radwański, interweniują bezpośrednio u wojewody nowosądeckiego w sprawie konieczności powołania dyrekcji budowy szpitala w Nowym Targu;

3 maja 1990 r. po Mszy Św. w kościele NSPJ, uroczyście zasadzono klon - Drzewko Wolności, przed nowotarskim ratuszem, dla upamiętnienia narodzin Rzeczypospolitej Polskiej;

3 maja 1990 r. odbywa się w Rynku samorządowy mityng wyborczy KO”S”;

7 maja 1990 r. przeprowadzono szkolenie dla kandydatów KO”S” na radnych;

13 maja 1990 r. w mityngu wyborczym KO”S” w Maniowach wzięła udział senator Zofia Kuratowska;

16-26 maja 1990 r. na szkoleniu samorządowym w Evry (Francja) przebywa delegacja KO”S” w składzie: poseł Wł. Skalski , M.Błażkiewicz, Br.Gibadło, J.Głodkiewicz, H.Rayska, W.Sowa, G. Kurpios, A.Warpecha. Środka lokomocji (busu) użyczyła im firma Jakuba Błażusiaka a koszty delegacji pokryli sami uczestnicy;

27 maja 1990 r. odbyły się wybory samorządowe 28 osobowej Rady Miasta Nowego Targu. W skali kraju wzięło w nich udział około 42% uprawnionych do głosowania. Komisji Wyborczej w Nowym Targu przewodniczył Antoni Deskur. Lista KO”S” uzyskała 27 mandatów;

5 czerwca 1990 r. na inauguracyjnej sesji Rady Miasta Nowego Targu wybrano Wiktora Sowę przewodniczącym Rady Miasta;

19 czerwca 1990 r. na III sesji Rady Miasta wybrała burmistrzem Nowego Targu Józefa J. Ramsa. Jego kandydaturę w imieniu KO”S” zgłosił Zbigniew Sięka;
22 czerwca 1990 r. przewodniczący Rady Miasta przyjmuje z inicjatywy radnego Marka Fryźlewicza delegację z miasta Wipperfüth (Palatynat Nadrenii), która podarowała respirator, w darze dla oddziału dr E.Charczuka w nowotarskim szpitalu;

23 czerwca 1990 r. w Limanowej delegacja KO”S” w składzie: W.Sowa, A.Deskur, Zb.Sięka, Z. Babczakiewicz uczestniczy w zebraniu, będącym nieudaną próba powołania reprezentacji komitetów obywatelskich, w skali województwa nowosądeckiego;

24 czerwca 1990 r. spotkanie Krajowego Komitetu Obywatelskiego przy L.Wałęsie, na którym wezwano do jego rozwiązania;

25 czerwca 1990 r. przybywa do Nowego Targu 7 osobowa delegacja z merostwa Evry dla sporządzenia raportu o stanie gospodarki komunalnej w Nowym Targu. Jest to pokłosie pobytu delegacji KO”S” w Evry;

16 lipca 1990 r. przewodniczący Rady Wiktor Sowa przyjmuje delegację szwedzką w sprawie dofinansowania inwestycji oczyszczalni ścieków w ramach projektu BITS. Delegację kontaktuje z burmistrzem, który z racji swojego urzędu przystąpił do realizacji projektu budowy oczyszczalni ścieków w Nowy Targu;

20 lipca 1990 r. w sali obrad urzędu miejskiego odbywa się forum samorządowe Podhala, Spisza, Orawy z udziałem wojewody Józefa Wiktora pod przewodnictwem radnego sejmiku województwa nowosądeckiego Jerzego Świetlika. Forum zarekomendowało wojewodzie, zdecydowaną większością głosów osobę Wiktora Sowy, który konkurował z b. naczelnikiem N.Targu St. Ślimakiem, do pełnienia funkcji kierownika nowopowstającego urzędu rejonowego w Nowym Targu;

28 lipca 1990 r. w Maniowach odbył się ekosejmik, zorganizowany przez przewodniczącego KO”S” Wiktora Sowę z pomocą ks. prałata Antoniego Siudy i wójta Stanisława Wojtaszka, pod patronatem wicemarszałka Senatu prof. Zofii Kuratowskiej. Dzięki temu, uzyskano decyzję ministerialną o sfinansowaniu kwotą 840 mld st.złotych w dwóch etapach, programu zagospodarowania obrzeży zbiornika czorsztyńskiego, a w nim dofinansowanie budowy oczyszczalni ścieków w Nowym Targu;

3 sierpnia 1990 r. w pałacu biskupim kardynał Franciszek Macharski przyjął delegację samorządową z Nowego Targu w składzie: przewodniczący Rady Miasta, burmistrz i członek zarządu - M. Fryźlewicz;

6 sierpnia 1990 r. w Nowym Sączu wojewoda nowosądecki wręczył Wiktorowi Sowie nominację na stanowisko kierownika urzędu rejonowego w Nowym Targu;

15 sierpnia 1990 r. w Jabłonce Wiktor Sowa zorganizował spotykanie wicemarszałek Senatu Zofii Kuratowskiej z radnymi z Orawy;

17 sierpnia 1990 r. po wybraniu zarządu miasta i ukształtowaniu administracji samorządowej, rezygnację z dalszego przewodniczenia Radzie Miasta złożył Wiktor Sowa. Rezygnacja ta była konsekwencją podjęcia się przez niego zadania organizacji urzędu rejonowego, jako organu administracji rządowej w Nowym Targu. Rada rezygnację przyjęła i wybrała Wiesława Soleckiego na przewodniczącego Rady;

4 września 1990 r. w budynku na al.Tysiąclecia 35, przejętym po b. Komitecie Powiatowym PZPR zostaje zlokalizowany urząd rejonowy;

8 września 1990 r. w Warszawie na zebraniu Fundacji Obywatelskiej po przyjęciu rozliczenia finansowego złożonego przez Zofię Babczakiewicz – rozwiązano jej oddział nr 25 w Nowym Targu;

9 września 1990 r. w sali obrad urzędu miejskiego odbyło się walne zebranie sprawozdawcze Komitetu Obywatelskiego „S”, które prowadził mec.Piotr Ochwat. Sprawozdanie z działalności KO”S” złożył Wiktor Sowa a rozliczenie finansowe przedłożyła Zofia Babczakiewicz. Po udzieleniu absolutorium zarządowi zebrani podjęli uchwałę o samorozwiązaniu się nowotarskiego KO”S”.

Epilog:

7 października 1990 r. odbyło się zebranie osób chcących dalszego istnienia komitetu obywatelskiego.

27 października 1990r. powołano Nowotarski Komitet Obywatelski z zarządem w składzie: Jerzy Widejko, Franciszek Tomaszkowicz, Bronisław Warpecha.

28 maja 1991 r. zmieniono skład zarządu NKO, na następujący: Regina Tokarz, Maria Pawluśkiewicz - sekretarz, Wiesław Mrugała, Halina Kowalczyk, Kazimierz Pajerski, Stefan Arendarczyk.

10 sierpnia 1991 r. w Limanowej z udziałem NKO powołano Obywatelski Komitet Wyborczy okręgu wyborczego nr 66, w celu zgłoszenia listy kandydatów w wyborach parlamentarnych’91.

24 sierpnia 1991 r. w sali domu katechetycznego NSPJ odbyła się konwencja Obywatelskiego Komitetu Wyborczego okręgu nr 66 na której wybrano kandydatów do Senatu i Sejmu.

27 października 1991 r. odbyły się już w pełni wolne wybory parlamentarne. Lista OKW nie zdobyła żadnego mandatu w okręgu wyborczym nr 66.

14 czerwca 1992 r. w kościele św. Katarzyny, NKO zorganizował uroczystość odsłonięcia Krzyża Katyńskiego, który ufundował i umieścił obok bramy wejściowej na plac kościelny.

17 września 1992 r. zakończył swoją działalność Nowotarski Komitet Obywatelski.

Oprac. zbiorowe pod red. Wiktora Sowy

Resume:
Nie byłoby ruchu Komitetów Obywatelskich, gdyby nie istniała w okresie 1980-1981 konfederacja „SOLIDARNOŚĆ". Nie wiedzieliśmy, jak się ona zakończy, ani do czego doprowadzi stan wojenny w Polsce. Po latach, które minęły od jej narodzin, przerwanych stanem wojennym, wiemy, że "Solidarność" z lat 1980-81 wyłoniła się, jako organizacja obywatelska. Nie tylko niezależna od ówczesnego państwa, ale przede wszystkim przeciwstawiająca się aparatowi PRL. Poprzez wycofanie się z bezpośredniej walki o władzę, poprzez wprowadzenie wymiaru etycznego do życia społecznego, konfederacja „Solidarność” wytworzyła nowy obszar polityczny, który nazwano społeczeństwem obywatelskim. Sukces Komitetów Obywatelskich pokazał, że motywacja etyczna wciąż odgrywała istotną rolę w polityce u zarania RP, kiedy wydawało się, że będziemy żyć w państwie opartym na zasadach wolności, sprawiedliwości i solidarności. Wartości etyczne, stanowiące motywację ruchu obywatelskiego w latach 1989-1992, stopniowo traciły na ważności, a po kilkunastu latach demokracji społeczeństwo poczuło się bezsilne wobec "góry". Jakby nagle zapomniało, że stając się wyborcami może znowu, coś zrobić razem, biorąc aktywny udział w coraz liczniejszych, różnego rodzaju demokratycznych wyborach.

Na terenie Nowego Targu w latach 1989-1992 istniały także inne organizacje: NSZZ”S”, KIK, Solidarność RI Podhala, SdRP, PSL, KPN, PC, UD, SD, PChD, KLD, UPR, ZChN. Ale ich działalność nie była przedmiotem tego kalendarium.

Wiktor Sowa
komentarze
Wiktor02.06.2009, 16:09
Cześć Zbyszku!
Z sesji Rady Miasta o wyborze burmistrza pewnie jest archiwalny protokół i tam możesz poszukać potwierdzenia. A co do Limanowej: to przypominam sobie jak pojechaliśmy tam samochodem na duże zgromadzenie działaczy Komitetów Obywatelskich z całego województwa nowosądeckiego. Ze sceny Domu Kultury działacze sądeccy przekonywali o potrzebie wyłonienia „czapy” wojewódzkiej KO. Było głosowanie, ale ta propozycja nie uzyskała większości głosów.

Pamięć czasami bywa zawodna, więc napisałem jedynie to, co było odnotowane, nie tylko w moim kalendarzu. Jeszcze więcej mogą do tego dodać Mieszkańcy, z Miasta i z powiatu, co tak dzielnie się w tamtym czasie udzielali, w imię wspólnego dobra. A było ich wielu, młodych i dorosłych!
Zbigniew Sieka01.06.2009, 21:28
Witku!
Na miły Bóg, wiem ,że z Twojej rekomendacji miałem być zastępcą Pana Burmistrza Ramsa, ale nie przypominam sobie ,że to ja rekomendowałem Go na to stanowisko. Proszę o więcej szczegółów.Żadną miarą nie mogę sobie również przypomnieć udziału w spotkaniu z 23.VI1990r.To zapewne, efekt upływu czasu a nie sklerozy, ale gdybyś zechciał podać więcej szczegółów, to będę wdzięczny. I proszę nie brać tego co piszę za odżegnywanie się od tamtej działalności. To jest tylko moja chęć przypomnienia sobie faktów o których piszesz.
Solidarny31.05.2009, 11:18
:(:( !!i tyle!
Zobacz pełną wersję podhale24.pl