09.11.2021, 12:30 | czytano: 5895

Cmentarz choleryczny w Maniowach pod nadzorem konserwatora. Działki stracą na wartości

Archiwum Podhale24.pl
MANIOWY. Konserwator zabytków wprowadzi nadzór archeologiczny na terenie dziewiętnastowiecznego cmentarza, na którym spoczywają zmarli na cholerę i hiszpankę.
To tajemnicze miejsce znajduje się na Dziole w Maniowach. Teren porośnięty jest trawą i krzewami, spomiędzy których wystaje żeliwny krzyż. W Urzędzie Gminy Czorsztyn nie ma żadnych dokumentów, które potwierdzałyby istnienie tu cmentarza. Sprawą zainteresował się jednak konserwator zabytków, który ustalił autentyczność tego miejsca.
- Konserwator chce wpisać cmentarz jako zabytek i wyznaczyć w nim stanowisko archeologiczne - mówił na sesji rady gminy Czorsztyn przewodniczący Andrzej Sproch. - Podjęto kroki, żeby objąć ten teren kartą cmentarną i wpisać go do ewidencji. Jak wygląda stan prawny z cmentarzem, czy w gminie są dokumenty potwierdzające jego autentyczność? Będzie to dość duży teren, jeśli zostanie objęty ochroną - mówił jeden z radnych. Dodał, że cmentarz w całości leży na działkach prywatnych. Jeśli zostanie objęty ochroną, właściciele będą mogli wystąpić o odszkodowanie z powodu utraty wartości nieruchomości.

- Za bardzo manewru nie będziemy mieć, ponieważ konserwator chce wpisać to miejsce jako zabytek i wyznaczyć na nim stanowisko archeologiczne - odpowiedział zastępca wójta Krzysztof Górecki.

Na sesji odczytane było pismo od Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, delegatury w Nowym Targu. Informuje między innymi, że „cmentarz ma formę zbiorowej mogiły o nieustalonym zasięgu. Powstał prawdopodobnie w XIX wieku”. Pochowani są na nim mieszkańcy, którzy zmarli na cholerę i hiszpankę. Epidemia cholery panowała na terenie Galicji w latach 1872-1874.

„Był to cmentarz zbiorowy obejmujący kilka miejscowości. Według danych z ksiąg parafialnych podczas epidemii w latach 1872-1874 zmarło ponad 113 osób. Pierwszą osobą zmarłą na cholerę był Jakub Plewa, który zmarł 19 czerwca 1873 roku. Jest to pierwszy odnotowany w księgach parafialnych przypadek cholery w parafii. Na cmentarzu cholerycznym były chowane osoby z miejscowości Maniowy, Huba, Mizerna i Czorsztyn. Był również wykorzystywany podczas epidemii hiszpanki w latach 1918-1920” - informuje konserwator. Z danych parafii wynika, że podczas obu epidemii na cmentarzu spoczęło 93 mieszkańców.

„Ze względu na brak możliwości ustalenia granic cmentarza konieczne jest wprowadzenie nadzoru archeologicznego podczas prac ziemnych. Obiekt chroniony jest ze względu na wartość historyczną” - przekazuje konserwator zabytków.
Jeden z urzędników mówił, że podczas opracowywania studium, a później planu zagospodarowania przestrzennego, teren cmentarza musi być uwzględniony w tych dokumentach. W przyszłości wszelkie prace ziemne będą prowadzone pod nadzorem archeologicznym.

- Konserwator wszczął też procedurę na Stylchynie. Cała osada będzie objęta ścisłą ochroną konserwatorską. Będzie zakaz nowej zabudowy od jeziora, gdzie są wille, do ulicy Pięknej. Konserwator uzgadnia, w jakim zakresie można remontować istniejące budynki lub je odbudowywać - poinformował urzędnik.

ag/
Może Cię zainteresować
komentarze
Do Gustaf PL10.11.2021, 22:22
Babcia mówiła że cmentarz choleryczny znajdował się gdzieś poniżej kapliczki jak się idzie na Zadział od cmentarza. Dokładnej lokalizacji nie znam bo byłem dzieckiem i mnie to nie interesowało co mówiła. Może w księgach parafialnych albo gdzieś będzie jakaś informacja. Drugie miejsce gdzie mówiła że chowano ofiary jakiejś zarazy to przy kapliczce na ulicy Polnej. Tyle pamiętam co mówiła, sam jestem ciekawy czy te informacje to prawda czy tylko opowiadania. Pozdrawiam Piotr.
Kto09.11.2021, 22:36
Do ciekawy. Co prześledzić jak W Urzędzie Gminy Czorsztyn nie ma żadnych dokumentów
Onie!09.11.2021, 21:57
brrr domy na grobach...masakra
Gustaf09.11.2021, 21:46
Do "PL"
Może Pan/Pani podać lokalizację takiego cmentarza w Nowym Targu?
Z góry dziękuję
Jezioro09.11.2021, 18:27
Te tereny zawsze były prywatne czy ktoś je zakupił od gminy, wsi, bo to trochę dziwne aby chowali zmarłych na prywatnym terenie.
iki09.11.2021, 16:21
@888, propagandy też nie było...
Pio09.11.2021, 15:43
No ma ktoś chyba w tym interes wtajemniczeni dobrze o tym wiedzą a konserwator szybki jak błyskawica działki warte miliony a tu cmentarz akurat nad linią brzegu jeziora śmiech na sali
PL09.11.2021, 14:25
A cmentarz choleryczny w Nowym Targu niedługo zabudują domami.
88809.11.2021, 13:47
To wszystko ściema,nie było żadnej cholery czy hiszpanki.
Ciekawy09.11.2021, 13:05
Prześledzić jak tworzono plan zagospodarowania na Dziole w Maniowach a wszystko będzie jasne
Może Cię zainteresować
Zobacz pełną wersję podhale24.pl