13.12.2021, 14:17 | czytano: 3435

"Bo lepiej byśmy stojąc umierali, niż mieli klęcząc na kolanach żyć". Nowotarskie obchody 40. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego - podsumowanie (zdjęcia)

Fot. Szymon Pyzowski
NOWY TARG. Barykady, które dziś oddzielają od siebie Polaków na ten jeden dzień zostały rozebrane. Ani minister Siarka, ani posłanka Paluch nie próbowali mówić o „nowym ładzie”, a ci, którzy „nowego ładu” nigdy nie zaakceptują, siedzieli obok i ze wzruszeniem słuchali koncertu. Ostatnia niedziela w Nowym Targu była niedzielą wspomnień. Tylko wspomnień.
Uroczystości, których głównym organizatorem była nowotarska „Solidarność”, a ich spiritus movens Leszek Jankowski - kierownik biura oddziału - rozpoczęły się tradycyjnie mszą w kościele św. Katarzyny i złożeniem przez władze, służby i organizacje wiązanek pod obeliskiem bł. ks. Jerzego Popiełuszki.
Potem przemarsz na rynek i otwarcie plenerowej wystawy przygotowanej przez krakowski IPN, następnie inscenizacja Grupy Rekonstrukcji Historycznej „Błyskawica”, wspomaganej przez grupy z Nowego Sącza - 1 PSP, Nadwiślańskiej 3 PSP i PTH. Inscenizacja świetna, dla tych, którzy tamte czasy pamiętają - wstrząsająca i wzruszająca, dla młodszych - lekcja historii. Pały, psy, gazy, bicie, zomowcy i żołnierze, walki uliczne. I tu może tylko jedna w całej wczorajszej uroczystości zadra, gdy kilka osób z publiczności poczuło się jak podczas niezłej zabawy. Bo to nie była zabawa, bo taka wtedy była ponura rzeczywistość i śmiech do tej inscenizacji nie pasował.

A potem wszystko przeniosło się do MCK, gdzie gościom zafundowano dzień wspomnień i wzruszeń. Część oficjalna, rozpoczęta Hymnem Solidarności, to - oprócz wystąpień - wręczenie medali przyznanych tym, którzy wtedy walczyli o wolną Polskę. Okolicznościowe medale czterdziestolecia powstania NSZZ „Solidarność” wręczono najpierw rodzinom nieżyjących już działaczy - Czesława Jodłowskiego, Władysława Skalskiego, Andrzeja Janiszewskiego, Stanisława Żółtka, Jerzego Mroczki, Piotra Chodorowicza, Bolesława Ozorowskiego, Zbigniewa Piekarczyka, Wilhelma Czarniaka, Stanisława Kaleciaka, Stanisława Watychy i Hanny Rayskiej-Grzesiak.

Medale 40-lecia powstania NSZZ „Solidarność” w Małopolsce, wraz z dyplomami uznania zasług i działalności na rzecz Polski i związku wraz z albumem „Wybieram „Solidarność”, odebrały następne 22 osoby - siostra Elżbieta Krawczyk, Grażyna Kukulska, Krzysztof Owczarek, Ryszard Postawka, Wojciech Szopiński, Marian Gołczyński, Tadeusz Figiel, Robert Ozorowski, Maria Krupa, Antoni Antolak, Jan Krzak, Maria Starmach, Kazimierz Dzielski, Rozalia Bigos, Jan Studentowicz, Romualda Feldman, Jan Bednarczyk, Stanisława Szatkowska, Kazimierz Piszczek, Józef Marszałek, Franciszek Tomaszkowicz.

Potem przyszła pora na koncerty. Najpierw krótki występ Młodego Podhala i świetne wykonanie Hymnu Góralskiej Solidarności autorstwa śp. Stanisława Kaleciaka - filaru nowotarskiej „S”, który swoją działalność odpokutował internowaniem w obozach w Załężu, Nowym Łupkowie i Uhercach. A potem „Septyma”. Studio Piosenki pod wodzą Doroty Kret zabrało słuchaczy w muzyczną podróż przez lata PRL-u, serwując utwory naznaczone odwiecznym polskim dążeniem do wolności. „Mury” Kaczmarskiego, „Ojczyzna” i „Wolność” Grechuty, „Dziwny jest ten świat” Niemena, „Psalm stojących w kolejce” Krystyny Prońko do słów Ernesta Brylla, czy „Ja to mam szczęście” Anety Todorczuk w wykonaniu Maryli Rodowicz.
I kiedy po świetnym koncercie „Septymy” wydawało się, że limit wzruszeń na niedzielę został wyczerpany, na scenie MCK pojawiła się Lubelska Federacja Bardów. Koncert „Nie zapomnijcie tamtych dni” trwał prawie dwie godziny - bo publiczność artystów wcześniej wypuścić nie chciała - i był wielkim, rewelacyjnym miksem wolnościowych utworów, m.in. Kaczmarskiego, własnych tekstów grupy, tłumaczeń Boba Dylana i Joan Baez.

Rozpoczęte o godzinie 11 rano uroczystości zakończyły się po 19. Nie znudziły - zbudowały, dodały ducha i sił.

p/ zdj. Szymon Pyzowski
Może Cię zainteresować
zobacz także
komentarze
K14.12.2021, 18:01
Gratulacje Dorotko.Piękny, wzruszający występ.Wspaniałe głosy.
Tadeusz Morawa,syn żolnierza AK-WiN14.12.2021, 14:49
Do Gulasz....
Że kombinuję to się Pan myli.Było to tak jak z żołnierzami AK.W całej Polsce było około 300 tyś,a w Nowym Targu 44.
Ale widzę,że pan ma wiedzę to może mi Pan podpowie imiennie bo ja akurat tym tematem się zajmuję.
Pan Wodnik14.12.2021, 14:29
@Tadeusz Morawa trzeba było nawiązać do tych z Kowańca, to byłbyś pan jedyny. A tak BTW, to w N.Targu NZSu nie było bo i uczelni nie było. Nowotarscy studenci byli na wszystkich uczelniach, na setki by ich liczyć. Ale żadnych kół nowotarżan nikt nie organizował, nikt nie liczył ilu skąd jest. Nikogo to w ogóle nie obchodziło. Więc jakiekolwiek podliczanie, że z N.Targu było mało albo duzo, to kompletnie niewiarygodne informacje, z sufitu wzięte bujdy. Może wśród pana znajomych ktoś tam należał albo i nie. Ale pana znajomi to nie wszyscy, a pan tak piszesz jakbyś wiedział wszystko o wszystkich.
Gulasz Juliusz Zeżarł14.12.2021, 14:02
@Tadeusz Morawa

Oj, kombinuje Pan, jak wybrnąć tego ambarasu, w który się Pan sam wepchnął - może dla pewności trzeba było dodać, że chodziło Panu o "z Nowego Targu, konkretnie z mojej części Nowego Targu, a dokładnie z moje ulicy, a najściślej rzecz ujmując ode mnie z domu.Tyle, żel wtedy znów problem z tym o co Panu chodziło, bo Pani Paluch chyba nie była z Nowego Targu tylko z Krościenka.
Może po prostu lepiej napisać, "przesadziłem"?
Tadeusz Morawa,syn żolnierza AK-WiN14.12.2021, 13:08
Nawiązałem do członków NZS z Nowego Targu,a było nas w 1981 r,tylu ,że można było policzyć na palcach jednej ręki.
Gulasz Juliusz Zeżarł14.12.2021, 12:37
@Tadeusz Morawa etc....

Zapewne był Pan członkiem NSZ, ale w maju 1981 liczył już 80 000 członków, więc proszę bez żartów, z pisaniem o palcach jednej ręki.

Polecam Historią NZS (np w IPNie)
Rufio14.12.2021, 11:46
Panie Morawa, ile masz pan tych palców ? Ja miałem w tamtym czasie 21 lat i byłem w Komitecie strajkowym na AGHu, a mieszkałem z kumplem który był w takim komitecie na Polibudzie, później nawet posłem został. No i jakoś pamiętam, że jednak sporo ludzi było w NZSie. Pewnie że nie była to masowa organizacja, ale gadanie o palcach jednej ręki to niezłe przegięcie. Po co pan chcesz robić jakichś samotnych bohaterów ? Raz- że nie było wcale tak mało, a dwa, że nikt nie myślał o tym co robimy jak o "walce o ojczyznę" - jak to dzisiaj niektórzy opisują kreując się na bohaterów. Za takie nadęte słowa wtedy można było zostać wyśmianym.
Różni ludzie byli w NZSie, jedni są dzisiaj w PISie inni byli w Unii Wolności, KPNie Moczulskiego, u Liberałów, później PO i w różnych partyjkach i stronnictwach, jakich powstawały setki. Bardzo różnie się później te losy potoczyły. Ale dobrze pamiętam jak wtedy wszyscy dyskutowali, kłócili się i spierali - takie spory były "że drzazgi leciały" , ale rozmawiali ze sobą, i nikt nie wyzywał nikogo od gorszego sortu, kanalii i td. Do dzisiaj mogę rozmawiać z tymi ludźmi, możemy sie spierać, mimo że jesteśmy po dwóch stronach. Może z racji wieku nabraliśmy dystansu i wyrozumiałości. A konflikt, podziały, obrażanie, wyklinanie - to zasługa tych którzy wtedy cicho siedzieli, albo byli za mali i co najwyżej struganie kredek ich obchodziło.
Tadeusz Morawa, syn żołnierza AK-WiN14.12.2021, 06:18
Do kolporter

Jakby Kolporter słuchał dokładnie przemówienia Pani Poseł Anny Paluch to by wiedział ,że w tym czasie była na strajku studentów jako członek Niezależnego Zrzeszenia Studentów. W tym czasie było nas w NZS tylu co palców w jednej ręce.
kolporter13.12.2021, 22:38
Z tej okazji gratuluję zasłużonym oraz wyróżnionym działaczom i ich rodzinom ale przy okazji zapytam gdzie byli i co robili w tym czasie PANI. PALUCH poseł E.SIARKA PAN STAROSTA PAN WIERZBA i cała dzisiejsza elita powiatowo gminna.Ja dorobiłem się 1.800zł emerytury za prawie 60 lat pracy bo mimo wieku 77lat nadal dorabiam żeby przeżyć. W tamtym czasie kolportowałem ulotki i plakaty SOLIDARNOŚCI byłem szeregowym działaczem tej organizacji i co mam dzisiaj za to KOMPLETNIE NIC.O tysiącach takich jak ja i wielu podobnych się zapomniało.Wniosek z tego jest bardzo prostą dewizą na życie TRZEBA UMIEĆ SIĘ W ŻYCIU USTAWIĆ A NIE NADSTAWIĆ.
alik13.12.2021, 20:46
Prawdą jest, że w tym okresie tj. listopad, grudzień '81 praktycznie strajkowały wszystkie zakłady pracy, a tu zima. Solidarność wówczas była w posiadaniu informacji, że może dojść do interwencji obcych wojsk i udzielano instrukcji pracownikom jak postępować w takim przypadku. Tak było w Kraków i okolice.
ga13.12.2021, 20:43
Gratulacje Septyma.
Smok13.12.2021, 20:00
Jakie to dzisiaj aktualne. EHH.
v13.12.2021, 19:08
Gratulacje dla tych dzieciaków. Były wspaniałe.
antysmogowiec13.12.2021, 18:54
jak dzis pamietam te tysuace czilgow na runku nt traume mam nadal
Gulasz Juliusz Zeżarł13.12.2021, 18:22
Maskyma o umieraniu na stojąco brzmi fajowo ale jest idiotyczna a jej efekty porażające. Przez ostatnie wieki w imię tej maksymy Polska straciła pewnie kilka milionów mlodych w kolejnych przegranych powstaniach, bo starzy im wmówili, że to wspaniale umrzeć. A śmierć jest fajna tylko w filmach (i to nie wszystkich).
Wolę podejście Brassensa (w tlu.aczeniu Filipa Łobodzińskiego)

(...)
"Mesjasze ofiar i apostołowie śmierci
Możecie pierwsi iść błogosławimy wam!
Ruszajcie naprzód tam gdzie święty płomień świeci
Niech najpierw każdy z was spróbuje tego sam
My o przedwczesny zgon nie chcemy już się starać
Kostucha pragnie już wyznaczać nam los
I byle komu swych nie daje ostrzyć kos
Ponieśmy za idee śmierć ale nie zaraz
Śmierć tak ale nie zaraz"
mieszkaniec13.12.2021, 17:13
"Bo lepiej byśmy stojąc umierali, niż mieli klęcząc na kolanach żyć" może to i słuszne, ale czy obecne czasy są lepsze, jak powiedział klasyk teraz "robimy laskę amerykanom" nie wiem tylko czy klęcząc, czy leżąc.
antyPO13.12.2021, 16:18
Teraz po 40 latach znowu grozi nam utrata wolności tym razem ze strony unijnych urzędasów, którzy poprzez swoje urojone ambicje nakazują nam jak mamy żyć we własnym kraju. A kto za tym stoi, oczywiście nadal elity lewackie z którymi tak wiele lat walczyliśmy a oni są jak ta zaraza, która cały czas powraca.
jasiek13.12.2021, 16:00
Budynki NZPS na Ludźmierskiej oto dorobek Solidarności
Hi hi13.12.2021, 15:57
Hahadło czytaj uważnie a jak dalej nie zrozumiesz to do skutku.
Zbyszek.13.12.2021, 15:51
A jak są realizowane postulaty Solidarności :8godzin pracy i wolne soboty ?
julian13.12.2021, 15:47
A jak sie to ma w dobie lockdownow i niszczenia ludzia zycia przy aprobacie rzadow , mediow , ksciola???? moze mądry inaczej mi odpowie???
haha13.12.2021, 15:00
medale dostali oczywiście internowani?
Osiol13.12.2021, 14:42
Powinno się podsumować dorobek (sukcesy) tych 40lat wymienić i porównać do 40lat,, okupacji'' powojennej i 40lat socjalizmu w Chinach w tym okresie to dałoby obraz sukcesu jaki odnieslismy
Może Cię zainteresować
Zobacz pełną wersję podhale24.pl