25.10.2019, 10:12 | czytano: 1471

Wystawa plenerowa z okazji 115-lecia Związku Górali i 100-lecia Związku Podhalan

zdj. UM Zakopane
ZAKOPANE. Przy górnych Krupówkach, poniżej "oczka wodnego" oglądać można wystawę, przygotowaną przez Związek Podhalan Oddział Zakopane, ukazującą dzieje regionalnego ruchu na przestrzeni ponad 115 - letniej historii.
W 1904 roku grupa górali powołała do życia towarzystwo Związek Górali pod wezwaniem błogosławionego Andrzeja Boboli. Na swoim sztandarze wypisali słowa „W jedności siła”. Z inicjatywy Związku Górali odbyły się trzy Zjazdy Podhalan, pierwszy w 1911 r. w Zakopanem, drugi w 1912 r. odbył się w Nowym Targu, III Zjazd w 1913 r. miał miejsce w Czarnym Dunajcu. Towarzystwo prowadziło szeroką działalność społeczną, edukacyjną, patriotyczną. W okresie, gdy nadciągało widmo wojny, zwiększył się nabór do Drużyn Podhalańskich i Legionów.
Prawie równocześnie z odrodzeniem się Rzeczpospolitej na IV Zjeździe Związku Górali w Nowym Targu 3-4 sierpnia 1919 r. powołano Związek Podhalan. Za jego twórców uważa się uczestniczących w tym Zjeździe przedstawicieli różnych stanów: polityków, samorządowców, nauczycieli, artystów, rolników.

Pierwszym Prezesem Związku Podhalan został nauczyciel z Odrowąża Jakub Zachemski, kolejnym zaś Feliks Gwiżdż, poeta i prozaik również pochodzący z Odrowąża.

Po II wojnie światowej, jesienią 1945 roku, Związek Podhalan wznowił formalnie działalność, jednak sytuacja polityczna i wrogi stosunek władz doprowadziły do zawieszenia działalności 31 grudnia 1948 r. W 1957 r. udało się zarejestrować Związek Górali Tatrzańskich, którego prezesem został pisarz z Kościeliska Stanisław Nędza-Kubiniec. 6 grudnia 1959 r. na XXIV Zjeździe Podhalan przywrócono nazwę Związek Podhalan. Kolejnymi prezesami byli: Władysław Stachowiec, Stanisław Bafia, Wincenty Galica, Jerzy Ustupski, Józef Staszel, Andrzej Kudasik, Franciszek Bachleda-Księdzularz, Stanisław Kowalczyk, Andrzej Gąsienica-Makowski, Jan Hamerski, Maciej Motor-Grelok. Od 2014 roku Prezesem Zarządu Głównego ZP jest Andrzej Skupień.

źródło: Związek Podhalan, opr.s/
zobacz także
Zobacz pełną wersję podhale24.pl